علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٦٩

اللَّهُمَّ ارْزُقْ حَمَّادَ بْنَ عِيسَى مَا يحُجُّ بِهِ خَمْسِينَ حِجَّةً وَ ارْزُقْهُ ضِياعاً حَسَنَةً وَ دَاراً حَسْنَاءَ وَ زَوْجَةً صَالِحَةً مِنْ قَوْمٍ كِرَامٍ وَ أَوْلَاداً أَبْرَارا.[١٣٦]

خدايا حماد بن عيسى را چيزي روزى كن كه با آن پنجاه حج انجام دهد و او را باغ و خانه‌اي خوب و همسري صالح از خاندان بزرگ و با کرامت و فرزنداني نيکو روزى گردان.

در اين روايت نيز، منظور از «أَهْلِ الْبُيوتَات» خانواده باشرافت و باشخصيت است. نمونه‌هاي ديگري در استعمال عرب وجود دارد که «بيت» به‌معناي کرامت، بزرگي و شرافت به‌کار رفته است.[١٣٧]

در تأييد معناي بيت، در آيه‌ تطهير به «بيت نبوت»، حديثي از پيامبر٩ نقل شده که بعد از ذکر فضيلت‌هاي معنوي خود مي‌فرمايند:

إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ ...ثُمَّ‌ جَعَلَ الْأَثْلَاثَ قَبَائِلَ فَجَعَلَنِي فِي خَيرِهَا قَبِيلَةً وَ ذَلِكَ قَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَ‌ Gوَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْF‌ فَأَنَا أَتْقَى وُلْدِ آدَمَ وَ أَكْرَمُهُمْ عَلَى اللَّهِ جَلَّ ثَنَاؤُهُ وَ لَا فَخْرَ ثُمَّ جَعَلَ القَبَائِلَ بُيوتاً فَجَعَلَنِي فِي خَيرِهَا بَيتاً وَ ذَلِكَ قَوْلُهُ عَزَّوَجَلَّ Gإِنَّما يرِيدُ اللَّهُ لِيذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيتِ وَ يطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرF[١٣٨]

خداوند ... سپس همه اين سه قسمت را قبيله، قبيله ساخت و مرا در بهترين قبيله نهاد و اين گفتار خداست ‌Gما شما را شعبه‌ها و قبيله‌ها ساختيم تا همديگر را بشناسيد، به‌راستى گرامي‌ترين شما نزد خدا با تقواترين شما استF و من از پرهيزكارترين فرزندان آدم هستم و گرامى‌ترين آنان در نزد خداوندم و اين گفتار من جهت فخر و مباهات نيست. خداوند متعال، قبائل را به‌وسيله بيوت از هم جدا نموده و مرا در بهترين بيت‌ها قرار داد و اين است معنى قول پروردگار كه فرمود Gهمانا خدا مي‌خواهد پليدى را از شما خاندان ببرد و شما را خوب پاكيزه كندF.

پيامبر٩ در اين حديث، عشيره خود را در بين تمام قبيله‌ها به‌خاطر قيد «إِنَّ أَكْرَمَكُمْ

[١٣٦]. الخرائج و الجرائح، ج١، ص٣٠٤.

[١٣٧]. ر.ک: شرح نهج البلاغه ابن ابي الحديد، ج١٦، ص٢٢؛ ج١٧، ص٥٣.

[١٣٨]. در المنثور، ج٥، ص١٩٩؛ روح المعاني، ج٢٢، ص١٤.