علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٦٢

 

بازشناسي تفسيري-حديثي «اهل بيت» در آيه‌ تطهير

رضا عطايي[١٠٠]

مهدي صفري[١٠١]

چکيده

آيه‌ تطهير در ميان آياتي قرار گرفته که برخي احکام را خطاب به بستگان پيامبر٩ تذکر داده است. اختلاف ضميرهاي موجود اين آيه با آيات قبل و بعد از خود، باعث اختلاف ‌نظر در تعيين مصداق «اهل بيت» شده است. بيشتر اهل‌ سنت افزون بر خمسه‌ طيّبه: ديگراني را نيز مشمول آيه مي‌دانند؛ اما شيعيان با تمسک به‌دلايل متعدد، مصداق آن را فقط خمسه‌ طيّبه و ائمه‌ اطهار: مي‌دانند. نقش محوري اين آيه در اثبات مسئله‌ «عصمت» و همچنين بيان جايگاه افرادي که مي‌توانند در کنار قرآن، مرجع ديني و فکري براي تمام انسان‌ها باشند، موجب بازپژوهي مصداق اهل بيت در منابع تفسيري و حديثي گرديد. نوشتار حاضر با ساختاري نو و با استفاده از کتاب‌هاي لغت، تفسير و تکيه بر خانواده‌ حديث به مفهوم‌شناسي اين واژه پرداخته و درنهايت بر اساس روايات فريقين، مصداق اهل بيت در آيه تطهير را بيان مي‌کند.

واژگان کليدي: اصحاب کساء، همسران پيامبر٩، عصمت، معارف قرآن و حديث.



[١٠٠]. کارشناس ارشد رشته مدرسي معارف، دانشگاه معارف قم، پژوهشگر مرکز تخصصي حديث حوزه؛ (rezaataee٤٩@gmail.com).

[١٠١]. دانش پژوه سطح سه مرکز تخصصي حديث حوزه؛ ([email protected]).