علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٥٦

نسبت به موضوع و سبك نگارش، به فهرست‌هاي ويژه‌اي نيازمند است. مهم‌ترين فهرست‌هايي كه براى انواع كتاب‌ها تهيه مى‌شود عبارت‌اند از:

-          فهرست آيات (به‌ترتيب الفبايى يا به‌ترتيب سور و آيات)؛

-          فهرست احاديث (به‌ترتيب الفبايى)؛

-          فهرست اقوال بزرگان (به‌ترتيب الفبايى)؛

-          فهرست ضرب‌المثل‌ها (به‌ترتيب الفبايى)؛

-          فهرست اعلام (به‌ترتيب الفبايى)؛

-          فهرست كتاب‌ها (به‌ترتيب الفبايى)؛

-          فهرست اصطلاحات علوم، فلسفى، كلامى، ادبى و ... (به‌ترتيب الفبايى)؛

-          فهرست قبايل و طوايف؛

-          فهرست اشعار فارسى، عربي و ترکي (به‌ترتيب الفبايى قوافى يا اول ابيات)؛

-          فهرست مکان‌ها؛

-          فهرست تصاوير؛

-          فهرست جدول‌ها و نقشه‌ها؛

ج) فهرست منابع و مآخذ؛ منابعي که مصحح مورد استفاده قرار داده در پايان کتاب ذکر مي‌شود. اين فهرست يا بر اساس نام کتاب‌ها[٩٩] و يا بر اساس نام نويسندگان تنظيم مي‌شود. همچنين به‌خاطر اهميت مصادر پايان‌نامه‌اي و مخطوط، اين‌گونه مصادر به‌صورت جداگانه معرفي مي‌شوند.

نتيجه‌گيري

تصحيح متون، ريشه در فرهنگ اسلامي داشته و مسلمانان از آن هنگام که به فراگيري علم و گزارش آن در دانش‌هاي گوناگون پرداختند، قواعد تصحيح متن را نيز ايجاد کردند. در تصحيح متون، به خطاهاى كاتبان پرداخته شده و اشتباه مؤلف مورد توجه نيست. تحقيق نيز عبارت است از به‌روزسازى شكلي و محتوايي يک متن كهن تا براى مخاطب امروزي قابل استفاده شود.

در تصحيح متون، روش‌هاي متعددي به‌کار گرفته مي‌شود تا جايي که مي‌توان گفت به تعداد و به‌تناسب هر متن، روش تصحيح وجود دارد؛ اما در اين بين، چهار روش عمده و


[٩٩]. ترتيب کتاب‌ها بر اساس زبان کتاب (فارسي، عربي، انگليسي، ترکي و ...) و در هر لغت به‌ترتيب الفبايي.