علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٧

قرآن در شعر عرب و نثر قديم، تلاش عالمان براي حفظ قرآن، اختلاف در برخي جزئيات اِعرابي قرآن و برداشت احکام فقهي و علوم ديني از قرآن کريم، نشانه‌هاي ديگري بر صحت متن آن است. قرآن کريم در زمان پيامبر٩ جمع شده و در همان زمان، مسلمانان «ختم قرآن» انجام مي‌دادند. همين موضوع، نشان مي‌دهد که نمي‌توان به بهانه جمع نشدن قرآن، آن را تحريف‌شده دانست.

از سوي ديگر، مسلمانان بر عدم زيادت در قرآن کريم اتفاق‌ نظر دارند و روايات دال بر نقصان قرآن نيز ضعيف و غير قابل ‌اعتماد است. ديدگاه متقدمان شيعه و اصحاب معصومان: مبني بر مصونيت قرآن از تحريف، نشانه و گزارشي از ديدگاه معصوم است. نويسنده خلاصة البيان، با اشاره به سخن شيخ صدوق;،[٢٤] سيد مرتضي;، شيخ طوسي;[٢٥] و مرحوم طبرسي;،[٢٦] مبني بر مصونيت قرآن از هرگونه تحريف به افزايش يا کاهش، ديدگاه اجماعي شيعه را همان حفظ و سلامت کامل قرآن مي‌داند.

٣. بهره‌گيري از تفسير اهل بيت:

آيت‌الله مروّجي ذيل آيه Gوَنَزَّلْنَا عَلَيكَ الْكِتَابَ تِبْيانًا لِكُلِّ شَيءٍF[٢٧] رواياتي را آورده که نشان‌دهنده نگاهش به تفسير است. بر اين اساس، قرآن کريم همه نيازهاي امّت را در خود جاي داده و پيامبر٩ را مبيّن آن قرار مي‌دهد. اين کتاب آسماني يا اصل نيازمندي و روش رفع آن را آورده و يا با ارائه مقوّمات، مبادي، غايات و اسباب، راه برآوردن آن نياز را به بشر نشان مي‌دهد. از آنجا که نهايت نيازهاي انسان، روشن نيست، کساني مي‌توانند بر همه آن آگاهي داشته باشند که محدوده علمشان براي ما روشن نيست. عقل‌هاي ديگران نمي‌تواند به ژرفاي معارف قرآن راه يابد ولي عقول اهل بيت: به آن دسترسي داشته و حدودش را مي‌داند.

مرحوم طبسي در مقدمه خلاصة البيان، تفاسير موجود را به چند دسته تقسيم مي‌کند.

[٢٤]. الاعتقادات، ص٨٤.

[٢٥]. التبيان، ج١، ص٣.

[٢٦]. مجمع البيان، ج١، ص٤٣.

[٢٧]. النحل، ٨٩.