علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١١٤

همانند دارويي است که فرد بعد از دچار شدن به بيماري استفاده مي‌کند و انسان را از گرفتاري در دام شيطان رهايي مي‌بخشد. در ادامه به برخي از اين دعاها پرداخته مي‌شود.

١. رهايي از شيطان

برنامه‌اي که شيطان براي گمراهي انسان طراحي کرده، بسيار پيچيده است. بر اساس آيات قرآن، نقشه او بعد از تسلط، وسوسه، تحريک به گناه و مشغول کردن انسان با لشکر عظيمش، شرکت در سرمايه مادي، فرزندان و ارائه وعده‌هاي دروغ است.[٣٠٨] کسي که چنين در گرداب شيطان فرو رود؛ براي خروج از آن، چاره‌اي جز مدد الهي نخواهد داشت.

صحيفه سجاديه در برابر چنين برنامه تخريبي، با درايت و دقت فراوان، راه‌حل‌هاي مفيدي مطرح کرده است. راه‌کارهاي ضدشيطاني در صحيفه سجاديه، فکري- قلبي و گاه در حيطه عمل است. هوشياري،[٣٠٩] افزايش شناخت،[٣١٠] و محبت خدا[٣١١] از راه‌کارهاي فکري- قلبي انسان در مقابل شيطان است که در صحيفه به آن اشاره ‌شده است.

تقوا،[٣١٢] تمسک به قرآن،[٣١٣] عبادت[٣١٤] و فرمان دادن به زيردستان براي سرپيچي از شيطان[٣١٥] نيز تلاش‌هايي است که مي‌توان در حوزه عمل براي علاج از شيطان‌زدگي به‌کار بست. يکي ديگر از راه‌هاي نجات از دام شيطان دعا است.[٣١٦] رهايي از سيطره او مشکل؛ اما امکان‌پذير است. تلاش شيطان براي فريب حضرت آدم٧ در قرآن کريم چنين تصوير شده است:

فَأَزَلَّهُمَا الشَّيطَانُ عَنهَا فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا كاَنَا فِيهِ وَ قُلْنَا اهْبِطُواْ بَعْضُكمُ‌ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَ لَكمُ‌ فىِ الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَ مَتَاعٌ إِلىَ‌ حِين. فَتَلَقَّى ءَادَمُ مِن رَّبهِ كلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيم.[٣١٧]

[٣٠٨]. ر.ک: الاسراء، ٦٤.

[٣٠٩]. ر.ک: صحيفه سجاديه، دعا ١٧، ص٨٦.

[٣١٠]. همان.

[٣١١]. همان.

[٣١٢]. همان.

[٣١٣]. همان، دعا ٤٢، ص١٧٨.

[٣١٤]. همان، دعا ١٧، ص٨٦.

[٣١٥]. همان، ص٨٨.

[٣١٦]. همان، دعا ٣٢، ص١٥٢.

[٣١٧]. ر.ک: البقره، ٣٧.