علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٠٣

از اين فراز چند نکته قابل برداشت است:

نخست: لزوم خيرخواهى براى ديگران؛ خودمحورى صفتي مذموم است كه موجب تنهايي انسان مي‌شود. معرفى اين دشمن خطرناك به افراد ديگر، مي‌تواند از نمونه‌هاي روشنِ خيرخواهى براى ديگران به‌شمار آيد.[٢٤٢] در سيره معصومان: دعا براي ساير اشخاص، به‌عنوان يکي از سبب‌هاي سرعت بخشيدن به استجابت آن خواسته براي دعاکننده معرفي شده است.[٢٤٣]

دوم: ارتباط نزديک صلاح و فساد فرد و جامعه؛‌ امام سجاد٧ مسئله‌ پيوند دوسويه امنيت فرد و جامعه را يادآور شده‌اند تا همه افراد جامعه به اين نکته توجه کنند که اگر در اثر سلطه‌ شيطان، سيل بي‌بندوباري وارد حريم آنان شود، ديگر هيچ‌کس آسوده‌خاطر نخواهد بود؛ بنابراين، اين دعاها از بهترين دستورات براى مديريت كلان جامعه محسوب مي‌شود.[٢٤٤]

سوم: آموزش تعليم عموميت‌بخشي به دعا؛ امام سجاد٧ دامنه سودمندان از دعاي خويش را چنان گسترده نمودند که تمام مؤمنان و مسلمانان را شامل شد. اين شيوه گسترش، به ديگران مي‌آموزد که در دعا بخيل نبوده و در پيشگاه خداوند، براي همگان طلب ياري نمايند.

امام زين‌العابدين٧ دعاهايي براي محفوظ ماندن از شيطان بيان فرموده‌اند. ايشان خود، فرزندان، پدر و مادر، اقوام، همسايه‌ها، مومنان، مسلمانان، مرتبطان با انسان و خانواده‌هاي آن‌ها و تمامي موحدان را دعا کرده‌اند. مي‌توان گفت که امام٧ در موضوع مقابله با شيطان تمامي نيايش‌هاي خويش را با ديگران شريک گردانيده‌اند. اين نشان از اهميت خيرخواهي براي اشخاص ديگر، تعليم شموليت دعا و توجه به افراد و جامعه دارد.

٢. دوري شيطان

هدف اصلي شيطان، منحرف کردن بندگان از مسير هدايت است. يکي از موانع اين انحراف دور بودن شيطان از انسان است. حضرت ايوب٧ در روزگاري از زندگاني خود آماج دسيسه‌هاي

[٢٤٢]. ر.ک: شرحي بر دعاهاي صحيفه سجاديه؛ شهود و شناخت، دعا ١٧، بند ١٠.

[٢٤٣]. از حضرت زهرا ٣ در سفارشي فرموده‌اند که نخست، براي نزديکان و همسايگان و سپس براي نفس دعا کنيد. ر.ک: علل الشرائع، ج١، ص١٨٢؛ الاختصاص، ص٣٣٧.

[٢٤٤]. ر.ک: شرحي بر دعاهاي صحيفه سجاديه؛ شهود و شناخت، دعا ١٧، بند ١٠.