هر وقت صحبت مى‌كند به ضد آن ديگرى صحبت بكند، آن يكى اگر صحبت مى‌كند بر ضد آن ديگرى صحبت بكند، اين يك مملكت آشفته‌اى مى‌شود. همه هم گناه را گردن آن ديگرى مى‌گذارند؛ نه، گناه گردن همه ما هست، همه ما مسئول هستيم پيش خدا؛

كُلُّكُمْ رَاعٍ وَ كُلُّكُمْ مِسْئُولٌ‌ [١].

همه‌مان بايد مراعات بكنيم و «راع» بكنيم و همه ما مسئول هستيم از اين كارى كه مى‌كنيم. نبايد من بگويم كه همه گناهها گردن يك كس ديگر است، آن هم بگويد كه گردن آن يكى است. نخير، بايد همه‌مان اعتراف كنيم كه رشيد نيستيم، رشد نداريم.

رسالت خطير مسئولان در حفظ نظام اسلامى‌

اين مردم؛ توده مردم، مردمى بودند كه ريختند و كارها را انجام دادند. خوب حالا به عهده شماهاست به عهده ماهاست اينكه اينها گرفتند ما نگهش داريم. توده كه ديگر نمى‌تواند اداره كند مملكت را. توده راه افتاد و همه كارها را توده مردم، جمعيت مردم انجام داد و سپرد آن را دست شما آقايان. اينهايى كه در رأس امور واقع هستند، اينها حالا بايد نگهش دارند. اين يك امانت الهى است كه بايد ماها نگهش داريم. اگر بنا باشد كه ما هر كدام در محلى كه هستيم، هر رئيس كه هست با رئيس ديگرش مخالف باشد، هر قدرتى كه هست با قدرت ديگرش- از تهران گرفته تا سرحدّات- اين طورى باشد، يك مملكت هرج و مرجى است كه محتاج به يك قيّمى است و بعد هم براى ما قيّم معيّن بكنند. اگر ما خودمان رشيد باشيم و حالايى كه ما پيروز شديم نسبت به اين مسائلى كه تا حالا بوده است، اگر بنا باشد كه ما رشد نداشته باشيم كه اداره كنيم مملكتمان را، نتوانيم اداره كنيم مملكتمان را، خودمان نتوانيم كه آن چيزى كه امانت دست ماست حفظش بكنيم، اگر همچو رشدى نداشته باشيم، خوب محتاج به قيّم هستيم؛ در دنيا مى‌گويند اينها قيّم مى‌خواهند؛ يك دسته‌اى هستند قيّم مى‌خواهند، بايد يك كسى بيايد قيمومت كند، يا امريكا باشد يا شوروى باشد. ما بايد از اول متوجه اين معنا باشيم كه خودمان‌

[١] بحار الانوار، ج ٧٢، ص ٣٨: «هر يك از شما شبان (سرپرست) و هر يك از شما مسئوليد».