مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤١٧ - نتایج

خود نوشته بود، چون نمیتوانستند میان الگوی دوقطبی و چندقطبی وی تمیز دهند، جز آنچه گفتهاند داوری دیگری نمیتوانستند کرد. مارکس در بیانیه (مانیفست حزب کمونیست) پیکار کنونی طبقات را همچون پیکار میان پرولتاریا و بورژوازی معرفی کرده و نوشته بود که میان تمام طبقاتی که مخالف بورژوازیاند تنها طبقه پرولتاریا طبقهای حقیقتاً انقلابی است [١].

مارکس در بعضی سخنان خود گفته است که تنها طبقه پرولتاریاست که تمام ویژگیها و شرایط انقلابی شدن را داراست. آن شرایط عبارت است از:

١. استثمارشدگی که برای آن، تولیدکننده هم باید باشند.

٢. مالکیت نداشتن (این ویژگی و ویژگی اول را کشاورزان هم دارند).

٣. سازمانیافتگی که لازمهاش تمرکز و تجمّع است (این ویژگی به طبقه پرولتر که در یک کارخانه به معاضدت یکدیگر کار میکنند اختصاص دارد، اما در کشاورزان که در بخشهای مختلف زمین پراکندهاند وجود ندارد).

مارکس در مورد ویژگی دوم گفته است:

کارگر به دو معنی آزاد است: آزاد برای فروش نیروی کار خود، و آزاد از هرگونه مالکیت.

و برای ویژگی سوم در بیانیه گفته است:

رشد صنعتْ تنها تعداد پرولتاریا را افزون نمیسازد، علاوه بر آن آنها را به صورت تودهای چشمگیر متمرکز میکند. نیروی پرولترها افزایش مییابد و خودشان به نیروی خویش آگاه میگردند [٢].

اصل فوقالذکر را میتوان به نام «اصل تطابق میان پایگاه ایدئولوژی و پایگاه