مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٦ - ب از نظر جهان بینی

(موسی و هارون به فرعون) گفتند: پروردگار ما آن است که به هر چیزی آن نوع خلقتی که شایستهاش بود عطا کرد و سپس آن را هدایت نمود.

٩. در جهان، هم خیر است و هم شر، هم سازگاری است و هم ناسازگاری، هم جود است و هم منع و امساک، هم نور است و هم ظلمت، هم حرکت و تکامل است و هم سکون و توقف؛ اما آنچه وجود اصیل دارد خیر است، سازگاری است، جود است، نور است، حرکت است؛ شر، تضاد، منع، ظلمت، سکون، وجودهای تبعی و طفیلی هستند؛ در عین حال همین امور تبعی و طفیلی نقش اساسی در فتح باب خیرات و در سازگاریها و تلائمها، در جودها، در نورها، در حرکتها و تکاملها دارند.

١٠. جهان به حکم اینکه یک واحد زنده است، یعنی قوای ذیشعور جهان را تدبیر میکنند (فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً) [١]، از نظر رابطه جهان و انسان، جهانِ عمل و عکسالعمل است؛ یعنی جهان نسبت به نیک و بد انسان بیتفاوت نیست؛ پاداش و کیفر، امداد و مکافات، در همین جهان- علاوه بر آنچه در آخرت خواهد آمد- هست؛ شکر و کفر یکسان نیست:

لَئِنْ شَکرْتُمْ لَأَزِیدَنَّکمْ وَ لَئِنْ کفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِی لَشَدِیدٌ [٢].

اگر از مواهب الهی قدردانی و حقشناسی کنید و به نحو مطلوب بهرهبرداری نمایید، آنها را بر شما افزایش میدهیم و اگر ناسپاسی کنید و آن نعمتها را بیهوده و در راه خلاف مصرف کنید عذاب من البته شدید است.

علی علیه السلام میفرماید:

لایزَهِّدَنَّک فِی الْمَعْروفِ مَنْ لایشْکرُهُ لَک، فَقَدْ یشْکرُک عَلَیهِ مَنْ لایسْتَمْتِعُ بِشَیءٍ مِنْهُ، وَ قَدْ تُدْرِک مِنْ شُکرِ الشّاکرِ أکثَرَ مِمّا أضاعَ الْکافِرُ وَ