مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٣٨ - استدلالهای قرآن

زنده میکند و او بر همه چیز تواناست و قیامت آمدنی است بدون شک، و خداوند آنان را که در قبرها خوابیدهاند برمیانگیزاند.

آیات دیگر از این قبیل که قیامت را خارج از نظام موت و حیات عالم هستی که نمونه کوچکش را در زمین میبینیم نمیداند فراوان است و ما به همین دو آیه قناعت میکنیم.

تفاوت این گروه آیات با گروه اول در این است که تنها به قادر بودن خداوند تکیه نمیکند، بلکه نمونه مشابه میآورد که در جهان محسوس قدرت خداوند به همین صورت تجلّی کرده و عمل نموده است.

ج. گروه سوم آیاتی است که قیامت را امر ضروری و حتمی معرفی میکند و نبود آن را مستلزم یک امر ناروا (محال) درباره ذات خداوند میداند.

این مطلب از دو راه بیان شده است: یکی از راه عدل الهی و اینکه خداوند به هر مخلوقی آنچه را که استحقاق دارد و شایسته آن است عنایت میکند، دیگر از راه حکمت خداوند و اینکه ذات اقدس الهی مخلوقات را برای غایت و هدفی آفریده است، حکمت الهی ایجاب میکند که موجودات را به کمال لایق و غایت ممکنشان سوق دهد.

قرآن کریم میگوید: اگر قیامت و حیات جاوید و سعادت جاوید و پاداش و کیفر اخروی نباشد بر ضد عدل خداوندی است و نوعی ظلم است و ظلم بر خداوند نارواست، و هم میگوید اگر حیات جاوید و پایان ثابت و ابدی در کار نباشد خلقتْ عبث و پوچ است و عبثکاری بر خداوند نارواست.

آیاتی که با تکیه بر عدل خداوندی و یا حکمت خداوندی، بازگشت به خدا و حیات جاویدان را امری حتمی و تخلّفناپذیر خوانده است بسیار است. اکنون دو مورد از دو سوره قرآن میآوریم که در هر دو مورد، هم بر عدل الهی تکیه شده است و هم بر حکمت او:

١. در سوره مبارکه «ص» پس از ذکر این مطلب که کسانی که از راه خدا منحرف شدهاند، به موجب اینکه روز حساب را فراموش کردهاند عذاب شدید خواهند داشت، در آیه ٢٧ و آیه ٢٨ درباره روز حساب (روز قیامت) چنین میفرماید: