مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٦ - جهان بینی اسلامی

برابر یکدیگر مفهوم و معنی پیدا میکند، همچنان که تنها جهانبینیای است که آدمی را از سقوط در درّه هولناک پوچیگرایی و هیچیستایی نجات میدهد.

جهان بینی اسلامی

جهانبینی اسلامی جهانبینی توحیدی است. توحید در اسلام به خالصترین شکل و پاکترین طرز بیان شده است. از نظر اسلام خداوند مثل و مانند ندارد: لَیسَ کمِثْلِهِ شَیءٌ [١]. خدا شبیه چیزی نیست و هیچ چیزی را نتوان به خداوند تشبیه کرد. خداوند بینیاز مطلق است، همه به او نیازمندند و او از همه بینیاز است: أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَی اللَّهِ وَ اللَّهُ هُوَ الْغَنِی الْحَمِیدُ [٢]. خدا به همه چیز آگاه است و بر همه چیز تواناست: إِنَّهُ بِکلِّ شَیءٍ عَلِیمٌ [٣] ... أَنَّهُ عَلی کلِّ شَیءٍ قَدِیرٌ [٤]. او در همه جا هست و هیچ جا از او خالی نیست.

بالای آسمان و قعر زمین با او یک نسبت دارد. به هر طرف که بایستیم رو به او ایستادهایم: فَأَینَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ [٥]. او از مکنونات قلب و از خاطرات ذهن و نیتها و قصدهای همه آگاه است: وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ وَ نَعْلَمُ ما تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ [٦]. از رگ گردن انسان به انسان نزدیکتر است: نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ [٦]. او مجمع کمالات است و از هر نقصی منزّه و مبرّاست: وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنی [٧]. او جسم نیست و به چشم دیده نمیشود: لا تُدْرِکهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ یدْرِک الْأَبْصارَ [٨].

از نظر جهانبینی توحیدی اسلامی، جهان یک آفریده است و با عنایت و مشیت الهی نگهداری میشود؛ اگر لحظهای عنایت الهی از جهان گرفته بشود نیست و نابود میگردد. جهان به باطل و بازی و عبث آفریده نشده است؛ هدفهای حکیمانه در خلقت جهان و انسان در کار است؛ هیچ چیزی نابجا و خالی از حکمت و فایده آفریده نشده است. نظام موجود، نظام احسن و اکمل است. جهان به عدل و به حق