مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥١٦ - ماهیت مرگ

شبهه و اشکال اینجا این است که پس از مرگْ هر ذره ما نابود میشود، به جایی میرود و اثری از ما نیست، چگونه ممکن است مورد آفرینش تازهای قرار گیریم؟

پاسخ قرآن ضمن اشاره به اینکه این شبهات بهانهجوییهایی است که در اثر حالت عناد و انکار ابراز میدارند، این است که برخلاف ادعای شما، شما (من واقعی و شخصیت واقعی شما) آن چیزی نیست که شما فکر میکنید گم میشود. شما به تمام شخصیت و کل واقعیت در اختیار فرشته خدا قرار میگیرید.

مقصود شبههکنندگان از گم شدن این است که هر ذرهای از بدن ما به جایی میافتد و اثری از آن باقی نمیماند، پس چگونه این بدن ما را بار دیگر زنده میکنند؟

عین این شبهه که مربوط است به متفرق شدن و گم شدن اجزاء بدن، در آیات دیگر قرآن نیز آمده است و جواب دیگری به آن داده شده است و آن اینکه همه این «گم شدنها» از نظر شما گم شدن است، برای بشر دشوار و بلکه ناممکن است که این ذرات را جمعآوری کند، اما برای خدا که علم و قدرتش نامتناهی است هیچ اشکالی نیست.

در آیات مذکور، سخن منکران مستقیماً درباره اجزاء بدن است که چگونه و از کجا جمعآوری میشود؟

ولی در اینجا به گونه دیگر جواب داده است، زیرا در اینجا سخن صرفاً در این نیست که اجزاء بدن هرکدام به جایی میافتد و اثری از آنها نیست، بلکه در این است که با گم شدن اجزاء بدن، ما گم میشویم و دیگر «ما» و «من» در کار نیست. به عبارت دیگر، سخن شبههکنندگان این است که با متفرق شدن اجزاء بدن، شخصیت واقعی ما نیست و نابود میشود. قرآن در اینجا اینگونه پاسخ میگوید که برخلاف گمان شما شخصیت واقعی شما هیچ وقت گم نمیشود تا نیازی به پیدا کردن داشته باشد؛ از اول در اختیار فرشتگان ما قرار میگیرد.

این آیه نیز در کمال صراحت بقای شخصیت واقعی انسان (بقای روح) را پس از مرگ، علیرغم فانی شدن اعضای بدن، ذکر میکند.

٣. اللَّهُ یتَوَفَّی الْأَنْفُسَ حِینَ مَوْتِها وَ الَّتِی لَمْ تَمُتْ فِی مَنامِها فَیمْسِک الَّتِی قَضی عَلَیهَا الْمَوْتَ وَ یرْسِلُ الْأُخْری إِلی أَجَلٍ مُسَمًّی إِنَّ فِی ذلِک لَآیاتٍ لِقَوْمٍ