مباحثي از اصول فقه - محقق داماد‌، سيد مصطفى - الصفحة ٩٥ - ادله حجيت اجماع در فقه اهل سنت

از معروف خواهند بود و لذا براى تحقق آيه شريفه چاره اى نيست جز اينكه بگوئيم امت اسلامى هرگز بخطا نمى روند]( . [١] .

ولى تمامى استدلالات مذكور مورد خدشه واقع شده و حتى از ميان علماى اهل سنت افرادى نظير غزالى استنباطات فوق را از آيات مذكور مردود دانسته اند .

غزالى در رد استدلال به آيه نخستين مى گويد[ : ( متبادر از آيه شريفه اين است كه هر كس با رسول الله به مخالفت برخيزد و او را بيازارد و راهى جز راه مؤمنين بپيمايد و از پيروى رسول الله و يارى او و دفع دشمن از وى سرپيچى كند . . . ما او را به دوزخ خواهيم رسانيد . پس قرآن مجيد دوزخ را صرفا بر عدم متابعت مؤمنين مترتب ننموده است]( [٢] . گذشته از اين , اصولا منظور از راه مؤمنين در قرآن همان صراط مستقيم الهى و مسير حركتى است كه امت اسلامى در طريقه كلى خويش برگزيده است و مدلول آيه فوق و امثال آن ارتباطى به موضوع اتفاق مسلمين در مسائل فرعيه عمليه ندارد .

در مورد استدلال به آيه دوم نيز نيازى به توضيح نيست , زيرا آيه شريفه چنين مفهومى ندارد . وانگهى اتفاق مسلمانان و عدم تنازع آنان در امور , معلول تعليمات حاصله از كتاب و سنت است نه اين كه آنان بخودى خود و بدون تأثير از اين منابع به چيزى دست يافته باشند .

و اما آيات دسته سوم به هيچ وجه دلالتى بر عصمت امت اسلامى ندارد بلكه صرفا رساننده برترى و رجحان اين امت بر ساير امم