مباحثي از اصول فقه - محقق داماد‌، سيد مصطفى - الصفحة ٨٢ - شرايط حجيت خبر واحد

براى عدالت تعاريف مختلفى بين فقها وجود دارد .

صاحب معالم مى گويد[ : ( عدالت ملكه اى است در نفس كه شخص را از انجام گناه كبيره و اصرار بر صغيره و اعمال منافى با مروت باز مى دارد]( .

منظور از اعمال خلاف مروت , كردار ناشايستى است كه هر چند جزء معاصى داراى كيفر نيست ولى ارتكاب آن توسط اشخاص موقر و متين و متخلق به اخلاق حسنه زشت و ناپسند است . البته در متون متأخر در تعريف عدالت عدم ارتكاب اعمال خلاف مروت منظور نگرديده است [١] .

مشهور فقها عقيده دارند راويان حديث بايد داراى چنين درجه اى از تقوا و عدالت باشند , در غير اينصورت روايتشان ارزش فقهى نخواهد داشت . ولى صاحب معالم از شيخ طوسى نقل مى كند كه در اعتبار خبر , اطمينان به اجتناب راوى از كذب كافى است , هر چند احيانا مرتكب گناهان ديگرى شده باشد . در توجيه مطلب بايد گفت شرط عدالت راوى بيشتر براى احراز اين مطلب است كه راوى دروغگو نباشد و وقتى محرز شد كه راوى دروغگو نيست كفايت مى كند , و شرط عدالت مطلقه لازم نيست .

صاحب معالم كلام شيخ را رد مى كند و مى گويد : ميان عادل و فاسق ( عدل و فسق ) شق سومى وجود ندارد و به موجب نص آيه شريفه قبل از قبول خبر راوى بايد عدالتش محرز باشد و اگر محرز