مباحثي از اصول فقه - محقق داماد‌، سيد مصطفى - الصفحة ٨١ - شرايط حجيت خبر واحد

داشته و در تمام زمينه ها مغلوب آن حضرت گرديد ولى تا زنده بود از تظاهر به كفر و الحاد دست برنداشت و در مقابل اصول دين لجاج و عناد عجيبى داشت , به طورى كه در ايام حج به مكه مى رفت و با حجاج تماس مى گرفت و مبانى اعتقادى آنان را سست مى كرد و آنها را به شك و ترديد وا مى داشت . اصرارش در مخالفت با دين به جائى رسيد كه حد مرتد در موردش حكم شد . وقتى مى خواستند حد را در موردش اجراء كنند , گفت : حال كه مى خواهيد مرا بكشيد مى گويم كه چهار هزار حديث جعل كردم و در ميان احاديث شما داخل نمودم , حلال را حرام و حرام را حلال ساختم [١] .

شرايط حجيت خبر واحد با توجه به آنچه گذشت , به علت وجود مجعولات بين اخبار و احاديث , فقهاى عظام براى حجيت خبر واحد شرايطى ذكر كرده اند كه مربوط به راوى است و ذيلا به بخشى از آنها اشاره مى شود :

١ ) تكليف منظور اين است كه راوى از حيث كمال بايد واجد شرايط تكليف باشد . روايت نابالغ و مجنون و سفيه مردود است . در مورد نابالغ غير مميز علماى عامه عقيده دارند كه خبر او را بايد تلقى به قبول كرد , ولى علماى اماميه بدون هيچ اختلاف نظرى خبر فرد نابالغ را مطلقا مردود و غير قابل عمل و استناد مى شمارند .

٢ ) عدالت آيه شريفه[ ( نبا]( كه يكى از دلايل مهم در حجيت خبر واحد است , صراحتا بى اعتبارى خبر شخص فاسق را اعلام نموده است .