مباحثي از اصول فقه - محقق داماد‌، سيد مصطفى - الصفحة ٤٦ - دلالت سنت عملى

امضايى يا تقريرى , سنت قولى , كه ما به ترتيب در مورد هر يك به اختصار بحث مى كنيم .

سنت عملى

منظور از سنت عملى , فعل معصوم است , معصوم يعنى كسى كه احتمال بروز هر گونه عمل خلاف از او مردود است . و لذا در اين كه عمل معصوم يكى از منابع احكام فقه محسوب مى گردد , به طور اجمال , ترديدى وجود ندارد , آنچه كه مورد گفتگو است كاربرد سنت عملى و مقدار دلالت آن است .

سنت عملى چه مقدار دلالت دارد ؟ هرگاه صدور عملى از معصومين براى ما محرز گردد , حداقل دلالتى كه دارد آن است كه آن عمل مجاز بوده و بهيچ وجه منعى ندارد . كما اينكه ترك عملى توسط احدى از معصومين , مثبت آن است كه آن عمل واجب نمى باشد .

البته در بسيارى از موارد با توجه بقرائن موجوده در مورد , فعل معصوم دلالت بيشترى خواهد داشت . مثل آن كه احدى از معصومين ضمن تعليم يكى از فرايض الهى به ديگران مبادرت به انجام عمل مزبور نمايد كه بى شك عمل معصوم ظهور در آن دارد كه آن عمل يا واجب است و يا لااقل مستحب . حال سخن در اين است كه در موارد عدم وجود قرائن , فعل معصوم علاوه بر مجاز بودن عمل , ظهور در كدام يك از صور احكام دارد : واجب ؟ مستحب ؟ مباح ؟ .

نسبت به هر يك از احتمالات سه گانه فوق , در اصول فقه