مباحثي از اصول فقه - محقق داماد‌، سيد مصطفى - الصفحة ١٨٦ - حجيت مصالح مرسله از نظر مذاهب مختلف اسلامى

قبيل است : اقامه نماز و اداى زكات , جهاد و اجراى حدود الهى و . . .

٢ ) حاجتها و نيازمنديها آن دسته از مصالح كه موجب رفع حاجت است , نه ضرورت . يعنى رعايت آنها باعث رفع مشقت است ولى عدم رعايت آنها اختلال كلى در زندگانى مادى و معنوى انسان ايجاد نمى كند . مانند احكام جزائى , بيع , اجاره , نكاح و غيره .

مصالح تحسينى آن دسته از مصالح است كه رعايت آنها موجب بهتر شدن زندگانى انسانهاست , و عدم رعايت آنها نه موجب اختلال است و نه مشقت . مانند مصلحتى كه مترتب بر منع از اكل حشرات است و يا استعمال اشيأ نجس , و نيز دستورات اخلاقى و آداب معاشرت [١] .

حجيت مصالح مرسله از نظر مذاهب مختلف :

مالك و احمد بن حنبل رؤساى فرقه مالكيه و حنابله مى گويند[ : ( . . . استصلاح طريقى است شرعى براى استنباط احكام در مواردى كه نص و اجماعى وجود ندارد . و مصلحت مطلقه اى كه از طريق شرع نه بر اعتبارش دليلى رسيده و نه بر الغائش اثرى واصل گشته , شايسته است كه مبناى استنباط قرار گيرد]( [٢] .

در مقابل , شافعى به صراحت گفته است[ : ( . . . استنباط بر