مباحثي از اصول فقه - محقق داماد‌، سيد مصطفى - الصفحة ١٤٦ - ارزيابى انواع شهرت

مى افتد كه مشهور فقها به روايتى عمل مى كنند كه آن را شهرت عملى مى نامند . بنابر اين شهرت در اصطلاح فقه سه قسم است :

الف ) شهرت روائى كه در آن فقط كثرت ناقلين و روات مطرح است , اعم از اينكه فقهاء در مقام افتاء , به آن حديث استناد كرده و مطابق آن فتوا داده باشند يا خير .

ب ) شهرت فتوائى كه در آن كثرت فتوا دهندگان مطمح نظر است , و مستند فتوا مشخص نمى باشد . اعم از اينكه حديثى مطابق مدلول فتوا موجود باشد ولى استناد مشخص نباشد , و يا آن كه به طور كلى حديث و روايتى منطبق با مضمون فتواى مشهور يافت نگردد .

ج ) شهرت عملى كه در آن عمل مشهور فقها و استناد آنان به حديث مورد نظر , مطرح است , اعم از اينكه ناقلين حديث مذكور كثير باشند يا قليل .

ارزيابى انواع شهرت :

در مورد شهرت روائى , چنانچه در مبحث تعارض ادله گفته خواهد شد , يكى از اسباب ترجيح محسوب مى گردد و از اين حيث ارزش دارد . يعنى وقتى مدلول دو روايت , معارض يكديگر باشند و يكى از آن دو روايت توسط راويان بيشترى نقل شده باشد و به اصطلاح مشهورتر باشد بر ديگرى ترجيح دارد و مورد عمل قرار مى گيرد , و قهرا روايت معارض محكوم به سقوط است .

شهرت عملى نيز به عقيده بسيارى از فقهاء , ضعف سند خبر را جبران مى كند . يعنى هرگاه مشهور فقهاء با استناد به خبرى ضعيف فتوائى صادر مى كنند , با اين عمل ضعف سند برطرف مى شود و از