مباحثي از اصول فقه - محقق داماد‌، سيد مصطفى - الصفحة ٧١ - حجيت خبر واحد از ديدگاه كتاب و سنت و اجماع و عقل

از مجموع اين ٥ دسته روايت نتيجه مى گيريم كه هر چند خبر , واحد باشد و ناقلين آن كثير نباشد مى تواند حجيت و دليليت داشته باشد .

حجيت خبر واحد از ديدگاه اجماع هر چند طرفداران حجيت خبر واحد عقيده دارند كه اجماع بر حجيت خبر واحد محقق است , ولى اگر بيطرفانه قضاوت شود , اجماع به معنى اتفاق كل باثبات نرسيده است , زيرا همان طور كه گفتيم , بسيارى از علماى متقدم سخت با حجيت خبر واحد مخالف بوده اند . ولى رويه عملى پيشينيان علماى اماميه تا معاصر اهل بيت ( ع ) و يا نزديك به عصر آنان بر اين بوده است كه اخبار آحاد را نقل مى كردند و به تدوين و تبويب و ثبت و ضبط آن مبادرت كرده و نسبت به تفحص و تحقيق در حال روات و جستجو و بحث در مورد ثقه و ضعيف بودن آنان اهتمام مى نمودند . اين رويه به دوران هاى بعدى نيز سرايت كرده و كسى بر اين روش انكار نورزيده و از ائمه عليهم السلام منع و ردعى هم واصل نگشته است .

صاحب معالم ضمن مطرح نمودن اين نكته از علامه در نهايه , چنين نقل مى كند ( ١ [ : (( اما علماى اماميه , گروه اخباريون آنان در اصول و فروع دين بر چيزى جز اخبار و آحاد مروى از اهل بيت تكيه ننموده اند , و اصوليين آنان مانند ابى جعفر طوسى رحمه الله و ديگران بر قبول خبر واحد توافق كرده اند و كسى جز سيد مرتضى و پيروانش آنهم به خاطر شبهه اى كه براى آنان پيش آمده , مخالفت نكرده