مباحثي از اصول فقه - محقق داماد‌، سيد مصطفى - الصفحة ٧٢ - حجيت خبر واحد از ديدگاه كتاب و سنت و اجماع و عقل

است]( .

پس مى توان گفت كه گرچه اجماع به معناى اتفاق كل علما و فقها بطور صريح در مسئله وجود ندارد ولى نسبت مخالفين در مقايسه با كسانى كه در عمل , خبر واحد را معتبر مى دانسته اند بسيار اندك است .

حجيت خبر واحد از ديدگاه عقل در اينجا يك اصطلاح وجود دارد كه بايد در مورد آن توضيح داده شود و آن سيره عقلاء است , منظور اين است كه اگر در زندگى روزمره و عرف متداول روشى بين عقلاء مردم استقرار پيدا كرده و به آن عمل شده و همين روش و سيره نزد معصومين نيز جريان يافته و اتفاق افتاده ولكن از ناحيه آنها رد و نهى وردعى نسبت به آن صورت نگرفته , پس با برقرارى يك قضيه منطقى نتيجه مى گيريم كه اين روش نزد معصومين پسنديده و مرضيه بوده است .

در اين مسئله بايد اولا محقق شود كه رسم و روشى بين خردمندان و عقلاء زمان جارى بوده است و ثانيا معصومين در برخورد با آن , رسم معمول را رد نكرده اند , حال با اضافه كردن يك قضيه منطقى مبنى بر اين كه اين روش , سيره عقلاء و مقبول آنهاست و معصوم نيز از جمله عقلاء بلكه رييس عقلا است و رادع و مانعى از ناحيه او صادر نگرديده پس نتيجه مى گيريم كه معصوم نيز آن را قبول دارد .

در اين رابطه , در عرف متداول عقلا مى بينيم كه هرگاه كسى خبرى داد از او مى پذيرند و قبول مضمون خبر را منوط به كثرت ناقلين نمى كنند , اين رسم متداول بين عقلا است و نتيجتا معصوم هم