وهابيت، مبانى فكرى و كارنامه عملى - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٨١ - تصرف در تشريع الهى يا بدعت در دين»
بدون سابقه انجام بگيرد، در لغت به آن «بدعت» مى گويند.[١]
روحيه نوآورى و نوخواهى بر اكثر افراد انسانها حكومت مى كند، و آنان غالباً از زندگى يكنواخت به ستوه مى آيند. لذا طراحان و مهندسان هر روز تغييرات جديدى در نقشه و نماى ساختمانها و كيفيت لباسها پديد مى آورند، و عمل همه آنها در لغت «بدعت» يا «بديع» ناميده مى شود. به همين اعتبار است كه قرآن، خداوند را با صفت «بديع» معرفى مى كند:(بَديعُ السَّموات وَالأَرْض)[٢]. زيرا او آسمانها و زمين را بدون نقشه قبلى آفريده و آفرينش جهان، كارى كاملاً بديع و بى سابقه بوده است.
ناگفته پيداست كه «بدعت» به اين معنا، مورد بحث ما در اين سلسله گفتارها نبوده و به اصطلاح، موضوعِ تحريم نيست. زيرا اسلام با نوآورى ها و نوپردازى ها در زندگى فردى و اجتماعى بشر مخالفت نداشته و ذوق نوخواهى را سركوب نكرده است. امروزه بشر در شيوه زندگى خود از نظر مسكن و پوشاك، نوآورى هايى دارد كه كاملاً بى سابقه است و اين گونه امور، هر چند از نظر لغت «بديع» وبى سابقه به شمار مى رود، هيچ يك «بدعت» اصطلاحى كه از گناهان كبيره است، نيست.
در تاريخ مى نويسند: نخستين بدعتى كه در زندگى صحابه پس از درگذشت رسول خدا پديد آمد ،الك كردن آرد بود كه سبوس آن را از آرد جدا مى كرد. اين پديده فنّى، مسلماً بديع وبى سابقه بود، ولى بدعتى كه از سوى
[١] ترتيب العين خليل فراهيدى:٧٢; مقاييس ابن فارس:١/٢٠٩; مفردات راغب:٢٨; قاموس فيروز آبادى:٣/٦. [٢] . بقره/١١٧.