وهابيت، مبانى فكرى و كارنامه عملى - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٤ - ٢ ابن تيميّه زمان، زندگى و انديشه

جهان اسلام در آن تاريخ، نيازبه بزرگمردى داشت كه مصمّم و قاطع بپا خيزد و با تكيه بر «مشتركات» مسلمين(خدا، رسول، قرآن و قبله واحد) همگان را به جهاد با خصم «مشترك» فرا خواند و از آنان صفى واحد بر ضدّصليب و صهيون وصَنَم بسازد. ولى آنچه كه از ابن تيميه سر زد، درست عكس اين مقصود بود...

٣

احمد بن تيميّه در سال ٦٦١ق، ٥ سال پس از سقوط خلافت بغداد، در «حرّان» از توابع شام ديده به جهان گشود و تحصيلات اوليّه را تا ١٧ سالگى در آن سرزمين به پايان برد. حمله مغولان به اطراف شام، ترس عجيبى در دلها افكنده بود و اين امر سبب شد كه عبدالحليم، پدر احمد، همراه خانواده وجمعى از بستگان، حرّان را به سوى دمشق ترك گويد و در آنجا اقامت كند. تا سال ٦٩٨، چيزى از احمد شنيده نشد، ولى از آغاز قرن هشتم بتدريج افكار شاذّ وى ظهور و بروز يافت. خصوصاً موقعى كه ساكنين «حماة» از وى خواستند آيه (الرَّحْمنُ عَلى الْعَرْشِ اسْتَوى) را تفسير كند، در تفسير اين آيه دچار لغزش شد و براى خداوند جايگاهى در فراز آسمانها كه بر عرش و سريرى متّكى است تعيين كرد![١]

---

[١] رساله حمويه، ص ٤٢٩، ضمن مجموعه «الرسائل الكبرى». جالب اين است كه ابن تيميه، با آيه (يا هامان ابن لي صرحاً لعلّي أبلغُ أسباب السَّموات فَأطلع إلى إله مُوسى)استدلال مى كند و ملاك حقيقت را، تصور (منحط و مادّى) فرعون از اين كه خداى موسى در آسمانهاست، مى گيرد!