پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٣٧ - سعى بيهوده

كه در مسيرى كه به خدا منتهى مى‌شود با تمام توان در حركت است. به بيان دقيق‌تر زندگى اين چنينى در واقع تلاشى است براى اِنّا لِلّهِ وَاِنّا اِلَيْهِ راجِعُون[١]؛ يعنى زندگى، تلاش براى بازگشت به سوى خداست و ملاقات با اوست كه سرانجام اين سفر را معين مى‌كند. پس منظور حضرت حق از عبارت كَادِحٌ اِلىَ رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيه[٢] اين است كه زندگى كدح و سراپا حركت است. آن‌هم حركت جهت‌دارى كه سمت و سوى آن به جانب خداست. بنابراين چه بهتر كه سعى كنيم از اين حركت بهره ببريم. و سراى آن به جانب خداست. بنابراين چه بهتر كه سعى كنيم از اين حركت بهره ببريم و سراى آخرت خود را آباد سازيم. در مقام توضيح اين فراز خوب است بدانيم كه انسان دو گونه حركت و عمل دارد: يك نوع، اعمال تكوينى است كه چه بخواهيم و چه نخواهيم همه در حركت هستيم و اين اعمال انجام مى‌شود و اين حركت به وقوع مى‌پيوندد و اين عمل و حركت به نفع همه نيست. چون آخر مقصد يكنواخت و يكسان نيست. اگرچه همه به آخرت خواهند رفت ولى آخرت، يك خانه نيست و دو خانه است. آن‌چه نوع مقصد را در آخرت تعيين مى‌كند، اعمال ارادى انسان‌هاست كه بعضى به بهشت و بعضى به جهنم خواهند رفت. پس اين كدح طبيعى و تكوينى براى همه است. امّا كسانى از اين سير و حركت بهره‌بردارى صحيح مى‌كنند كه با كدح ارادى، سعادت خود را رقم مى‌زنند، پس شايد معناى وَاسْعَ فِى كَدْحِك اين باشد كه در اين كدح و حركتى كه به سوى خدا دارى تلاش و سعى و جدّيت داشته باش، تا بتوانى از اين حركت خوب استفاده كنى و توشه‌اى پرثمر بردارى و مقصد و سرانجام خوبى داشته باشى. لذا جهت اكمال اين وصيّت نورانى در جمله ديگر مى‌فرمايد: وَلاَ تَكُنْ خازِناً لِغَيْرِكَ...؛ خزانه‌دار ديگرى نباش. اين جمله هم، بسيار حكيمانه است كه مى‌فرمايد: در اين تلاش طبيعى به سود اخروى خود فكر كن كه مقصد آن‌جاست و براى ديگران تلاش نكن! اگر تلاش مى‌كنى، ببين براى سعادت اخروى خود چه بهره‌اى مى‌برى. چرا به گونه‌اى تلاش مى‌كنى و كدح مى‌نمايى كه نفع آن عايد ديگران مى‌شود و خودت از آن بهره‌اى نمى‌برى؟ چرا مال و ثروت مى‌اندوزى و اين‌جا و آن‌جا حساب بانكى باز مى‌كنى