پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٤٣ - معناى استخاره

معناى استخاره

حال كه نياز به درگاه نيازمند بردن، ننگ است و ناپسند و بايد تنها از حضرت حق درخواست نمود و بس. لازم است بدانيم كه از آن درگاه چه طلب نماييم و از او چه چيزى را بخواهيم. حضرت على(عليه السلام) در اين مورد، اين‌گونه به ما سفارش مى‌فرمايند: وَ اَكْثِرِ الاِْسْتِخارَةَ؛ هميشه از خدا خير خود را طلب نما. در مقام توضيح اين فراز از پندنامه آسمانى بايد به بررسى مفهوم استخاره پرداخت.

براى كلمه استخاره سه معنا مى‌توان بيان نمود:

١. استخاره به معناى جستجوى خير؛ يعنى وقتى مى‌خواهيد كارى انجام دهيد ابتدا درست فكر كرده و بهترين راه را بيابيد و آن‌گاه اقدام نماييد. طبق اين معنا استخاره يعنى خير را جستجو نمودن و از بين راه‌ها و وجوه مختلفى كه براى يك انديشه و فكر و يا عمل وجود دارد بهترين و صحيح‌ترين وجه را برگزيدن. البته انسان خود فطرتاً نيز كمال جوست و هميشه طالب بهترين‌ها است.

٢. استخاره يعنى از خدا خيرخواستن و طلب خيرنمودن؛ طَلَبُ الْخَيْرِ مِنَ اللّهِ.از آن‌جا كه انسان هميشه به دنبال خير خود مى‌باشد. لذا از خدا هم هميشه خير خود را مى‌خواهد.

٣. استخاره به معناى كشف مصلحت واقعى به وسيله يكى از روش‌هاى معرفى شده؛ بدين معنا كه آدمى به كمك روشى كه در برخى آيات و روايات براى كشف مصلحت واقعى و رسيدن به آن معرفى شده است حركت مى‌كند و آن را كشف و به آن عمل مى‌كند. در واقع در پرتو اين روش به مصلحت خود دست مى‌يابد. به عنوان مثال از طريق قرآن و يا تسبيح و يا وسايل ديگرى كه در بعضى از روايات به آن اشاره شده است به مصلحت خود پى برده و عمل مى‌نمايد.

از بين اين سه معنا آن‌چه در اين‌جا مناسب است، همان معناى دوّم يعنى از خدا خير خواستن؛ طَلَبُ الْخَيْرِ مِنَ اللّهِ، مى‌باشد كه به دنبال اَخْلِصْ فِى الْمَسْأَلَةِ لِرَبِّكَ...، مى‌فرمايد: دايماً خير خود را از خدا بخواه!