پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٩٢ - پيامدهاى ديدگاه حق

در منزلى پرنعمت به سر برند و از آن‌جا رفته و در منزلى خشك و بى‌آب و گياه اقامت نمودند. پس چيزى براى آنها ناخوشايندتر و ترسناك‌تر از ترك اين منزل آباد به سوى آن منزلى كه به آن روى مى‌آورند، نيست.»

بخش اول وصيّت‌نامه مولا اميرالمؤمنين به فرزندشان امام حسن(عليه السلام) را كه مواعظ فشرده‌اى بود، تفسير و تبيين كرديم و به اندازه‌اى كه خداوند تبارك و تعالى توفيق داد، در اطراف آن سخن گفتيم. بخش دوم اين وصيّت گران‌مايه مواعظ تفصيلى است كه هر مطلب را با توضيح بيشترى بيان مى‌فرمايند و در بعضى از قسمت‌ها و موارد به شرح و توضيح آن‌چه در بخش اول بيان فرمودند، مى‌پردازند. همين‌طور كه اشاره شد، نسخه‌هاى اين نامه با هم خيلى متفاوت است. طبق نسخه بحارالانوار كه مدّنظر ماست، اينك حضرت(عليه السلام) بعد از حمد و ثناى الهى، توجه همگان را به موقعيّت انسان در زندگى دنيوى و ارتباط آن با زندگى اخروى جلب مى‌فرمايند.

دنيا در انديشه مردم

اگر انسان بخواهد تصميم آگاهانه‌اى بگيرد و راه صحيح را انتخاب كند، بايد از برخى امور اطلاع و آگاهى كافى داشته باشد و افزون بر اين شرايطى را در نظر گرفته و رعايت نمايد. در اين ميان، شرط اول اين است كه بداند در چه موقعيتى قرار دارد. اگر انسان موقعيت خود را درك نكند و نفهمد در كجا هست و از كجا آمده است و به كجا مى‌رود و چه هدفى پيش روى دارد و چه مشكلاتى سر راه اوست، نمى‌تواند يك تصميم حساب شده و صحيح اتخاذ نمايد. يعنى اگر بدون آگاهى و شناخت تامّ و عنايت كامل به امور فوق تصميم بگيرد، بى ترديد تصميمى كوركورانه اتّخاذ نموده و راه به جايى جز تركستان نمى‌برد. وقتى انسان مى‌تواند راه صحيح را انتخاب كند و تصميم عاقلانه و سنجيده بگيرد كه بفهمد در كجاست و در چه موقعيّتى قرار دارد و دنيا چيست و چگونه محلى است و چگونه بايد به آن بنگرد؛ چون تمام اين امور در كيفيّت زندگى او تأثير دارد. به ويژه نوع نگرش او به دنيا و اين‌كه دنيا و محل