پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٦٢ - سود بى رنج

سود بى‌رنج

آموزشگاه زندگى، درس تجربه مى‌آموزد و آن‌كه با درايت و دقت لازم به آموختن بپردازد، از دو نوع سود بهره خواهد برد. از اين دو، يكى نقد است و آن ديگرى تلاش آگاهانه را مى‌طلبد. آنچه نقد است، تجربه شاگردان پيشين اين آموزشگاه است كه اينك حاضر و آماده و بدون دردسر و زحمت در اختيار انسان قرار مى‌گيرد و مى‌تواند از تجارب تمام انسانهايى كه قبلا پا به عرصه زندگى گذارده‌اند بهره بگيرد و استفاده كند. حضرت در اين مورد مى‌فرمايند: لِتَسْتَقْبِلَ بِجِدِّ رَأْيِكَ مِنَ الاْمْرِ ما قَدْ كَفاكَ اَهْلُ الْتِّجارِبِ بُغْيَتَهُ وَ تَجْرِبَتَهُ؛ اين وصيت را به تو مى‌كنم تا با دقت و جديت از تجاربى كه پيشينيان زحمت تجربه نمودن آن را متحمل شده‌اند استقبال كنى، كه: فَتَكُونَ قَدْ كُفيتَ مَؤُونَةَ الطَّلَبِ وَ عُوفِيتَ مِنْ عِلاجِ التَّجْرِبَهْ؛ مؤونه و زحمت تحصيل و طلب نمودن آنها را از دوش شما برداشته‌اند؛ چرا كه آنها زحمت اين كار را به دوش كشيده‌اند، و اينك نتيجه‌اش را به شما تحويل داده‌اند. فَأَتاكَ مِنْ ذَلِكَ ما كُنّا نَأْتيه؛ چيزى كه ما قبلا به سراغش مى‌رفتيم و در تمام عمر زحمت به‌دست‌آوردن آن را مى‌كشيديم، اينك حاضر و آماده به سراغ شما مى‌آيد و به جاى اين‌كه شما به سراغ او برويد، او خود نزد شما آمده است و حتى بهتر از خود ما كه زحمت اين تجارب را متحمّل شده‌ايم، از اين تجارت متحمّل مى‌شويد. وَ اسْتَبانَ لَكَ مِنْها ما رُبَّمَا اَظْلَمَ عَلَيْنا فِيه؛ سود ديگر آن است كه اگر برخى از نكات آن براى ما مخفى و مبهم باقى مانده باشد، وقتى آن تجربه در اختيار تو قرار مى‌گيرد، با فكر خود نكات مبهم آن را برطرف مى‌سازى و چون اين تجارب را با فكر خود توأم كنى، آن نقطه‌هاى مبهم روشن خواهد شد و از آن تجربه بهتر بهره‌مند مى‌گردى. پس در كنار آن تجربه، خود نيز بايد تلاش كنيم تا به تجارب جديد و تكميل تجارب قديم موفق شويم.