پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٨١ - از عبرت تا غفلت
از عبرت تا غفلت
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
وَأَعْرِضْ عَلَيْهِ أَخْبارَ الْماضِينَ وَ ذَكِّرْهُ بِما أَصابَ مَنْ كانَ قَبْلَكَ مِنَ الاَْوَّليِنَ، وَسِرْ فِى دِيارِهِمْ، وَاعْتَبِرْ آثارَهُمْ، وَانْظُرْ ما فَعَلوُا وَأَيْنَ حَلُّوا وَنَزَلوُا، وَعَمَّنِ انْتَقَلُوا، فَاِنَّكَ تَجِدُهُمْ قَدْ انْتَقَلوُا عَنِ الأَْحِبَّةِ، وَحَلُّوا دارَ الغُرْبَةِ وَكَأَنَّكَ عَنْ قَلِيل قَدْ صِرْتَ كَأَحَدِهِمْ، فَأَصْلِحْ مَثْواكَ، وَلا تَبِعٌ اَخِرَتَكَ بِدُنْياكَ.[١]
[اى پسرم] سرگذشت و خبرهاى پيشينيان را به دل خود عرضه بدار و مصائب گذشتگان را به او يادآورى كن. در شهر و ديار آنها سير و سياحت نما و از آثار و نشانههاى [باقيمانده از] آنها عبرت بگير و نگاه كُن چه كردند و كجا بار افكندند و جاى گرفتند. و از چه [كسانى] جدا شدند و دل بريدند. همانا خواهى يافت كه آنها از دوستان خود جدا شدهاند و در ديار غربت سكنا و مأوا گزيدهاند و گويا كه به زودى تو هم جزء آنها خواهى بود. پس اقامتگاه و مأواى خود را اصلاح و آباد كن و آخرت خود را به دنيايت مفروش!
بىترديد سرگذشت پيشينيان و مردمان گذشته، چراغ راه آيندگان است و آن چه اين مهم را ميسور مىسازد آن است كه پيام تاريخ دريافت شود و دل، عبرت پذيرد حضرت على(عليه السلام)در ادامه وصيّت خود به امام حسن(عليه السلام) مىفرمايند: سرگذشت پيشينيان و مردمان گذشته را به دل خود عرضه بدار كه چه افرادى در اين دنيا زندگى انسانى و شرافتمندانهاى داشتند، امّا در ذلت و خوارى فرو غلطيدند و به سرانجام بدى دچار شدند و چه افرادى با رعايت آداب زندگى
[١] در متن برخى كتب، با آنچه در اينجا آمده جابجايى و حذف وجود دارد و متن بالا كاملتر از ديگر كتب مىباشد.