يك ميزان معيّن، قرآن بخوانيم و نماز نافله و اعمال استحبابى انجام دهيم و يا همه بايد به يك اندازه دعا نموده و انفاق نماييم و... بلكه تفاوت وجود دارد و معيار اين اختلاف علاوه بر قدرت و توانايى مسؤوليت پذيرى نيز مى‌باشد. به عنوان نمونه آن كسى كه خود را براى تحصيل علم آماده كرده است، تكليف و مسؤوليت بيشترى در اين مورد بر عهده دارد و وظيفه وى با ديگران فرق مى‌كند. هنگامى كه عهده‌دار انجام اين تكليف شد، ديگران به خاطر اين كه او انجام اين واجب كفايى را به دوش گرفته از زير با آن شانه خالى مى‌كنند. بدين ترتيب او در اين راستا مسؤوليت بيشتر و تكليف خطيرترى دارد؛ چون وظيفه اصلى وى همين است. در اين مقام هم فراموش نمى‌كنيم كه يك بعد تكامل روحى انسان از مسير ارتباط با خدا و دعا مى‌گذرد و بايد از دعا در اين راه بهره جست. اما اين گونه نيست كه تمام نيروى خود را صرف دعا كنيم و آن ساعاتى را كه براى درس و مطالعه و مباحثه مناسب است به دعا سپرى سازيم، بلكه بايد از هر كدام از دستورات در جاى خود استفاده نمود؛ مثلا وقت فراغت و ايام تعطيل و برخى اوقات پرفضيلت بايد به دعا بپردازيم نه اين كه چون دعا خوب است، به جاى درس دعا بخوانيم و در وقت مطالعه، دعا بخوانيم و... امّا كسى كه ناتوان و وامانده است و كار و فعاليت اجتماعى از وى برنمى‌آيد و مسؤوليت اجتماعى بر عهده او نيست، اگر در خانه نشسته و دعا بخواند و بيشتر اوقات خود را به دعا و قرائت قرآن سپرى سازد، حرجى بر او نيست. بنابراين اگر مى‌گوييم كارها را بايد تقسيم كرد و از همه دستورات و تكاليف الهى بايد بهره گرفت، به اين معنا نيست كه سهم همه در انجام كارها يكسان مى‌باشد، بلكه همانند تمام فعاليت‌ها و كارهاى واجب اجتماعى هر شخصى مسؤوليت و وظيفه خاص خود را دارد. كسى كه ثروت دارد وظيفه‌اش در انفاق از كارگرى به زحمت زندگى خود را تأمين مى‌كند سنگين‌تر است؛ وى بايد متناسب با ثروت خود و آن كارگر نيز متناسب با درآمد خود انفاق كند. اين جا كميت مطرح نيست، بلكه نسبت با درآمد و امكانات مطرح است. به هر حال هر كسى كه با توجه به شناختى كه از دين و معارف دارد، و با عنايت به شرايط خاص ذهنى و موقعيت اجتماعى خويش، بايد از انواع عبادت‌ها در مسير تكامل خود بهره بگيرد. البته تنظيم اين چنين برنامه‌اى مشكل است و علماى علم اخلاق مى‌فرمايند بايد به استاد مراجعه كرد. در

‌