همان‌گونه كه اشاره كرديم، امورى از قبيل تقوا، ايمان و «امامت متقين» درجات و مراتب مختلف دارند، و بالاترين مرتبه امامت متقين براى امامان معصوم(عليهم السلام) ثابت است. طبعاً بالاترين و كامل‌ترين مراتب اوصاف سه‌گانه لازم براى امامت متقين نيز در آن بزرگواران تحقق دارد. اميرالمؤمنين على(عليه السلام) چون مى‌خواهد «امام المتقين» و رهبر كل پرهيزگاران در همه زمان‌ها و همه مكان‌ها باشد طبيعتاً بالاترين مراتب ايمان، تقوا و اوصاف لازم براى تصدى امامت را دارا است. اما پيروان على(عليه السلام) نيز بايد راه همان حضرت را در پيش بگيرند و درصدد باشند مرتبه‌اى از امامت متقين و پيشوايى پرهيزگاران را كسب كنند. بديهى است كه براى نيل به اين مقام لازم است سه وصف مذكور را در همان حد و سطحى كه مورد انتظارشان هست در خود ايجاد نمايند.

در زمان ما كه زمان غيبت حضرت ولىّ عصر(عليه السلام) است، مصداق تام اين امامت در «ولىّ فقيه» متبلور است كه در رأس جامعه اسلامى قرار دارد. از اين رو «ولىّ فقيه» كه «امام المتقين» زمان خود محسوب مى‌شود، بايد كسى باشد كه اسلام را در مجموع از همه بهتر مى‌شناسد، وگرنه نمى‌تواند جامعه اسلامى را درست و آن‌گونه كه بايد، هدايت كند: أَفَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لا يَهِدِّي إِلاّ أَنْ يُهْدى. ثانياً بايد خودش عامل به اسلام باشد، و به عبارت ديگر، علاوه بر «علم» بايد از «تقوا» و «عدالت» نيز برخوردار باشد. علمِ تنها و صرفاً مفاهيم را ياد گرفتن و در ذهن انباشته كردن، براى رهبرى جامعه كافى نيست و در كنار آن لازم است كه ولىّ فقيه از مراتب عالى تقوا و عدالت نيز برخوردار باشد. با اين حال، گرچه ولىّ فقيه بايد جامع‌ترين اسلام‌شناس و در مراتب عالى تقوا و عدالت باشد و اين دو شرط حتماً براى او لازم است، اما اين مقدار هنوز براى «امامت» و «پيشوايى» او بر جامعه اسلامى كافى نيست و امر ديگرى بايد ضميمه شود. آن امر ديگر اين است كه ولىّ فقيه بايد قدرت رهبرى و مديريت داشته باشد و بداند كه چگونه بايد جامعه اسلامى را هدايت كند.

از ولىّ فقيه كه بگذريم، مراتب نازل‌تر امامت بر متقين براى هركدام از ما مى‌تواند وجود داشته باشد. من و شما اگر بخواهيم در منطقه‌اى، شهرى، شهركى و ده و روستايى راه على(عليه السلام) را ادامه بدهيم و به اهل‌بيت(عليهم السلام) اقتدا كنيم، بايد مرتبه‌اى از «امام المتقين» را