«بنابراین، مقصود از مخالفت در روایات عرضه، مخالفت از نوع تباین کلّی حدیث با قرآن یا مخالفت از نوع عموم و خصوص من‌وجه است؛ زیرا این نوع از مخالفت است که از نظر عرف در حقیقت مخالفت قلمداد می‌شود.»[١٧٢]

آیت‌الله معرفت پس از آن‌که تأکید می‌کند، بر اساس روایات عرضه، معیار نقد نمی‌تواند موافقت حدیث با قرآن باشد؛ زیرا نصوص آیات محدود است و نمی‌تواند تمام مسایل را دربرگیرد‌. گفتار ایشان چنین است:

«گفتار اصولیان در تبیین مفهوم مخالفت مضطرب است‌؛ زیرا گفته‌اند مقصود از مخالفت یا مخالفت تباینی است یا عموم من‌وجه یا عموم مطلق‌. این در حالی است که مخالفت از نوع عموم مطلق مخالفت ذاتی نیست؛ زیرا با حمل عام بر خاصّ امکان جمع عرفی میان آن‌ها وجود دارد.‌.. . مخالفت از نوع عموم و خصوص من‌وجه نیز از نوع جمع عرفی است‌؛ چنان‌که رابطه آیه: «ما علی المحسنین من سبیل» با حدیث «لا ضرر و لا ضرار فی الاسلام» چنین است... .»[١٧٣]

ایشان مخالفت از نوع تباین کلّی را نیز مردود دانسته است و معتقد است، مراد از مخالفت در احادیث عرضه این دست از مخالفت نیست‌؛ زیرا جعّالان حدیث می‌دانستند که اگر روایات مجعول با ظواهر آیات مخالفت صریح و تباینی داشته باشد، این دست از روایات هرگز رواج پیدا نمی‌کرد؛ بنابراین، آنان هیچ‌گاه روایاتی را جعل نمی‌کردند که مخالفت از نوع تباین کلّی با قرآن داشته باشد‌. آنگاه ایشان مقصود از مخالفت حدیث با قرآن را این چنین تحلیل کرده است:

[١٧١]‌. محاضرات فی اصول الفقه، ج٥، ص٣١٢‌.

[١٧٢]‌. همان‌. نیز ر.ک: اجود التقریرات، ج١، ص٥٠٥‌. گفتار ایشان در این دو کتاب نزدیک به هم است‌.

[١٧٣]‌. التفسیر الاثری الجامع، ج١، ص٢٢٢ ـ ٢٢٣‌.