حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٣٤ - نکته نگاری برای حدیث
«أُولئِک الَّذینَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیهِمْ مِنَ النَّبِیینَ مِنْ ذُرِّیةِ آدَمَ وَ مِمَّنْ حَمَلْنا مَعَ نُوحٍ وَ مِنْ ذُرِّیةِ إِبْراهیمَ وَ إِسْرائیلَ»
«آنها پیامبرانى بودند که خداوند مشمول نعمتشان قرار داده بود، از فرزندان آدم و از کسانى که با نوح بر کشتى سوار کردیم و از دودمان ابراهیم و یعقوب.»
ظاهر این دو آیه بر این است که همراه یا همراهان نوح، فرد یا افرادی غیر از خاندان نوح هستند؛ هرچند که جمع بین آیهی قبل (وَ جَعَلْنا ذُرِّیتَهُ هُمُ الْباقینَ) و این دو آیه، میتواند چنین باشد که فرد یا افراد همراه، همان فرزندان پسری نوح هستند؛ امّا بهنظر میرسد، تعبیر همراه نوح ظهور در افرادی غیر از فرزندان پسر نوح دارد. برخی نقلهای تفسیری نیز بر این معنا تصریح دارند. در تفسیر قمی دو روایت نقل شده که بر این نکته تأکید دارند:
روایت نخست را قمی به نقل از ابوالجارود از امام باقر(ع) چنین نقل کرده است:
عن ابیالجارود عن أبیجعفرD فی قوله:
«وَ جَعَلْنا ذُرِّیتَهُ هُمُ الْباقِینَ» یقول بالحق و النبوة و الکتاب و الإیمان فی عقبه و لیس کل من فی الأرض من بنی آدم من ولد نوح، قال الله فی کتابه «احْمِلْ فِیها مِنْ کلٍّ زَوْجَینِ اثْنَینِ وَ أَهْلَک إِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَیهِ الْقَوْلُ وَ مَنْ آمَنَ وَ ما آمَنَ مَعَهُ إِلَّا قَلِیلٌ» و قال أیضا «ذُرِّیةَ مَنْ حَمَلْنا مَعَ نُوحٍ.»[٣٣٢]
منظور از آیهی «وَ جَعَلْنا ذُرِّیتَهُ هُمُ الْباقِینَ» این است که نبوّت و کتاب و ایمان در نسل نوح باقی ماند، نه اینکه همهی بنیآدم از نسل نوح هستند. دلیل ما بر این ادّعا آیات دیگر قرآن؛ یعنی، آیهی ٤٠ سورهی هود؛ «احْمِلْ فِیها مِنْ کلٍّ زَوْجَینِ اثْنَینِ وَ أَهْلَک إِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَیهِ الْقَوْلُ وَ مَنْ آمَنَ وَ ما آمَنَ مَعَهُ إِلَّا قَلِیلٌ.» و آیهی سوم سورهی اسراء؛ «ذُرِّیةَ مَنْ حَمَلْنا مَعَ نُوحٍ» است.
{در آیه اوّلی فرموده به غیر از اهل و خانوادهی نوح، مؤمنان دیگری در کشتی بودند؛ هرچند که تعداد آنها کم بوده است. آیهی دوم نیز دلالت دارد بر اینکه موسی از نسل کسانی غیر از نوح که در کشتی بودند، هست؛ بنابراین، نسل بشر فقط از طریق نوح ادامه پیدا نکرده است.}
[٣٣٢] . تفسیر القمی، ج٢، ص٢٢٣.