فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٥٤ - آگاهى پا
النّساء أو أكننتم فى أنفسكم علم اللّه أنّكم ستذكرونهنّ .... [١]
بقره (٢) ٢٣٥
گفتگو با بيوه
٢٨) جواز گفتگوى مردان با زنان بيوه در عدّه، بهگونهاى متعارف و شايسته:
... لاتواعدوهنَّ سرًّا إلّاأن تقولوا قولًا مّعروفًا ....
بقره (٢) ٢٣٥
نظارت بر بيوه
٢٩) لزوم نظارت بر بيوه تا پايان عدّه، جهت ممانعت از ازدواج:
... فإذا بلغن أجلهنّ فلا جناح عليكم فيما فعلن فى أنفسهنّ بالمعروف واللّه بما تعملون خبير. [٢]
بقره (٢) ٢٣٤
٣٠) لزوم نظارت بر بيوه پس از پايان عدّه، در صورت اتّخاذ تصميم ناشايست:
... فإذا بلغن أجلهنّ فلا جناح عليكم فيما فعلن فى أنفسهنّ بالمعروف .... [٣]
بقره (٢) ٢٣٤
وعده با بيوه
٣١) حرمت وعده پنهانى با زنان بيوه، در حال عدّه:
... لاتواعدوهنَّ سرًّا ....
بقره (٢) ٢٣٥
هشدار به اولياى بيوه
٣٢) هشدار خداوند به اولياى بيوگان، براى مراعات احكام الهى درباره ازدواجشان:
والّذين يتوفّون منكم ويذرون أزوجا يتربّصن بأنفسهنّ أربعة أشهر وعشرا فإذا بلغن أجلهنّ فلا جناح عليكم فيما فعلن فى أنفسهنّ بالمعروف واللّه بما تعملون خبير. [٤]
بقره (٢) ٢٣٤
پا
پا از اندامهاى بدن، از بيخ ران تا سر پنجه پا و شامل ران، زانو، ساق و قدم است. گاه به معناى قسمت زيرين پا نيز مىآيد كه عرب به آن قدم مىگويد. [٥] در اين مدخل از واژه «رِجل»، «ساق»، «قدم»، «عقب» و «كعب» استفاده شده است.
آگاهى پا
١) آگاهى پا، نسبت به اعمال صادره از آن در دنيا:
يوم تشهد عليهم ... وأرجلهم بما كانوا يعملون. [٦]
نور (٢٤) ٢٤
[١] از جمله «علم اللّه أنّكم ستذكرونهنّ» استفاده مىشود كه مرد، به طور غريزى و فطرى به زنان تمايل دارد و خداوند در جعل احكام براى انسانها، به گرايشهاى طبيعى و غريزى آنان توجّه كرده است. (الميزان، ج ٢، ص ٢٤٤)
[٢] نكته ياد شده بر اين اساس است كه خطاب «عليكم» متوجّه اولياء يا تمامى مسلمانان باشد، زيرا آنها موظّف به جلوگيرى از ازدواج آنها هستند. (مجمعالبيان، ج ١- ٢، ص ٥٩١)
[٣] عبارت «بالمعروف» دلالت مىكند كه اگر تصميم و اقدام بيوه مناسب باشد جلوگيرى از اجراى آن لازم نيست؛ ولى در صورت تصميم نامناسب، همچنان نظارت لازم است.
[٤] مخاطب و مرجع در «عليكم» ممكن است اولياى بيوه باشد. (جامعالبيان، ج ٢، جزء ٢، ص ٧٠٠؛ مجمعالبيان، ج ١- ٢، ص ٥٩١؛ التفسير الكبير، ج ٢، ص ٤٦٨)
[٥] لغتنامه، ج ٤، ص ٤٦٢١، «پا».
[٦] لازمه گواهى دادن شعور و آگاهى بر صحنه شهادت است.