جوهریه اجسام را استخراج نموده و صراحتا اظهار می‌دارند که در این‌ ترکیبات مستخرجه از عملیات شیمیایی ابدا حضور و وجود خدا را نمی‌توان‌ مشاهده و ادراک کرد ، و از طرف دیگر " حکمای الهی " در میان یک توده‌ کتب قدیمه و نسخه‌های خطی که از گرد و غبار پوشیده شده‌اند نشسته و در حالتی که لا ینقطع با کمال شوق و رغبت به کنجکاوی و تفتیش محتویات آن‌ کتب و بحث و تحقیق و ترجمه و استنساخ و نقل و استعلام یک سلسله آیات‌ مذهبی و احادیث مختلفه بوده و به عقیده خود با رفائیل فرشته همصدا گردیده‌اند اظهار می‌کنند که از مردمک چشم چپ تا مردمک چشم راست پدر جاودانی شش هزار فرسنگ است " .
از کتاب مجموعه لاهوتیه قدیس توماس اکوینی [١] که او را بزرگ‌ترین‌ حکیم قرون وسطی و مظهر کامل حکمت اسکولاستیک [٢] خوانده‌اند و کتب او نزدیک چهار صد سال فلسفه رسمی حوزه‌های علمی و دیانتی اروپا بوده نقل شده‌ که قسمتی را به این بحث اختصاص داده است : " آیا چند فرشته ممکن است‌ در نوک سوزن جا بگیرد ؟ " .
دکتر شبلی شمیل در جلد دوم مجموعه فلسفة النشوء و الارتقاء در مقاله‌ای‌ که تحت عنوان " القرآن و العمران " نگاشته می‌گوید : " فلسفه در میان مسلمین در نهضت اولی خود به اقصی درجات ترقی کرد ولی در میان مسیحیان در اولین برخورد محو و نابود گشت و جمیع مباحث آن‌ به استثنای مباحث مربوط به " لاهوت مسیحی " تحریم شد " .
در دوره جدید ، حکمای الهی بزرگی از قبیل دکارت و پیروانش پیدا شدند ولی این دانشمندان هم موفق نشدند که یک فلسفه الهی قوی و قانع کننده‌ای‌ به وجود آورند .
مسلما اگر حکمت الهی همان پیشرفتی که در میان مسلمین کرد در اروپا کرده بود اینهمه رشته‌های فلسفی متشتت و متفرق به وجود نمی‌آمد ، نه میدان‌ برای خیالبافی سوفسطائیان باز می‌شد و نه برای اظهار نخوت و غرور مادیین‌ ، و بالاخره نه

. [١] Thomas Aquinas . [٢] Scholastic