دعا معراج مومنين و راه زندگى - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ١٠٩ - ٢- توحيد
مىشود. تَبَارَكَ يعنى بركت داد، و هر آنچه خدا به آفريدگانش مىدهد بركت است. اسم فعلها عبارتند از: خالق، رازق، كننده آنچه مىخواهد، مصوّر، بارى و مانند اينها. اينها اسمهايى هستند كه بر افعال خدا دلالت مىكنند. اسم سوم سبحان است و آن اسمى است كه دلالت مىكند بر پاك دانستن و تنزيه خداوند از اينكه او را به آفريدگان شبيه دانيم و براى او مثل و مانندى قرار دهيم و تجزيهاش كنيم. صمد، احد و بى همتا اينگونهاند. اينها اسمهاى خدا هستند و از آنها حداقل سيصد و شصت اسم، مشتقّ مىشود؛ از هر اسمى مجموعهاى از اسمها مشتقّ مىگردد و از آنها نيز اسمهايى ديگر.
در اين بخش از دعا برخى از اسمهاى مربوط به تسبيح و تنزيه را مىخوانيم كه رمز آنها اسم سبحان است. يكى از علما مىگويد: عظيمترين نام خدا، سبحان است و عظيمترين ذكر او سبحان اللَّه، از اينرو برترين ذكرها در ركوع و سجود، سبحان اللَّه است، كما اينكه تسبيحات اربعه كه در ركعت سوم و چهارم نمازهاى واجب خوانده مىشود با سبحان اللَّه آغازمى شود، حتى درباره تكبيراتى كه بعداز نمازهاى واجب خوانده مىشود و به «تكبيرات حضرت زهرا سلام اللَّه عليها» مشهور است برخى از علما گفتهاند: بهتر آن است كه اين تكبيرات با سبحان اللَّه شروع شود، سپس الحمد للَّهو بعد اللَّه اكبر گويند، يعنى عكس آنچه در ميان مردم متعارف شده است.
سؤال اين است: چرا اسم سبحان از عظيمترين اسمهاى خداوند مىباشد؟
جواب: زيرا انسان از راه فطرت مىداند كه آفرينندهاى دارد.
(... فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَاتَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ ...).
(سوره روم، آيه ٣٠)
«
فطرت خدا كه مردم را بر آن سرشت، آفرينش خدا را تبديلى نيست، اين است دين استوار و پا برجا.»