مى‌كنم، و حول و قوه‌اى نيست مگر از ناحيه تو اى خداى مهربان .[١] ١٥٠- و در تهذيب به سند خود از ابى خديجه از ابى عبد اللَّه (ع) نقل مى‌كند كه فرمود: رسول خدا ٦ هر وقت ماه رمضان مى‌شد نماز خود را بيشتر مى‌كرد من نيز به آن مى‌افزايم شما نيز بيفزائيد.[٢] مؤلف: مقصود از اين بيشتر كردن، همان خواندن نماز هزار ركعتى (تراويح) است، و اين نماز، نافله ماه رمضان و غير از پنجاه ركعت نافله‌هاى يوميه است، و در كيفيت تقسيم كردن اين هزار ركعت نماز، بر شبهاى رمضان اخبار زيادى وارد شده. و از طريق امامان اهل بيت (ع) وارد شده كه رسول خدا اين نمازها را بدون جماعت مى‌خواند، و از خواندن آن به جماعت نهى مى‌كرد، و مى‌فرمود: در نافله جماعت نيست، و براى آن جناب نمازهاى مخصوص ديگرى است كه در كتابهاى دعا از آن جناب نقل شده، و چون از غرض ما در اين مقام خارج بود از ذكرش خوددارى نموديم، و هم چنين در نمازهايش مستحبات و دعاها و اورادى است كه اگر كسى بخواهد به آنها وقوف يابد بايد به همان كتابها مراجعه كند.

١٥١- و در كافى به سند خود از يزيد بن خليفه نقل كرده كه گفت: خدمت حضرت صادق (ع) عرض كردم: عمر بن حنظله در باره اوقات نمازها از شما براى ما مطالبى نقل كرده؟ حضرت فرمود، او بر ما دروغ نمى‌بندد- تا آنجا كه مى‌گويد- عرض كردم عمر بن حنظله مى‌گويد: وقت مغرب موقعى است كه جرم آفتاب پنهان شود، چيزى كه هست رسول خدا ٦ در مسافرتها زمانى كه با شتاب راه مى‌پيمود، نماز مغرب را تاخير مى‌انداخت و آن را با نماز عشا مى‌خواند، امام فرمود: عمر بن حنظله درست گفته.[٣] ١٥٢- و در تهذيب به سند خود از طلحة بن زيد از جعفر بن محمد از پدر بزرگوارش (ع) نقل كرده كه فرموده: رسول خدا ٦ در شبهايى كه باران مى‌باريد نماز مغرب را مختصر مى‌خواند و در خواندن عشا هم عجله مى‌كرد و آن را زودتر از وقت فضيلتش- يعنى با مغرب- مى‌خواند و مى‌فرمود: كسى كه به مردم رحم نكند در حقش رحم نمى‌كنند[٤].

١٥٣- و نيز در تهذيب به سند خود از ابن ابى عمير از حماد از حلبى از امام صادق‌

[١] من لا يحضره الفقيه ج ١ ص ٣٠٨ ح ١.

[٢] تهذيب ج ٣ ص ٦٠ ح ٧.

[٣] كافى ج ٣ ص ٢٧٩ ح ٦.

[٤] تهذيب ج ٢ ص ٣٢ ح ٤٧.