مؤلف: اين روايت را عياشى از معاوية بن عمار بطور مرسل نقل نمود[١]، و نيز اين معنا را كلينى در كافى‌[٢] و شيخ در تهذيب هر كدام به سندى كه به حلبى دارند از امام صادق (ع) نقل نموده‌اند[٣]، عياشى از سماعه‌[٤] و همچنين قمى در تفسير خود بطور مرسل نقل كرده‌اند[٥] و از مقاتل ابن حيان بطريقى كه خواهد آمد نقل شده است.

و در در المنثور است كه ابن ابى حاتم از مقاتل ابن حيان نقل كرده كه گفت: اين آيه در عمره حديبيه نازل شده، و اتفاقا آن سال بقدرى شكارهاى صحرايى و هوايى زياد بود كه هيچ سابقه نداشت، بطورى كه دوش‌بدوش راحله (مركب) ها آمد و شد مى‌كردند. رسول اللَّه ٦ مسلمين را نهى فرمود از اينكه در حال احرام از آنها شكار كنند، و اين نهى از براى اين بود كه معلوم شود كيست كه در چنين حالى كه شكارهاى ناياب اينطور در بين دست و پاى مركب‌ها آمد و شد دارند از خدا مى‌ترسد و از اين نعمت وافر چشم مى‌پوشد[٦].

مؤلف: اين دو روايت با بيان سابق ما كه گفتيم صيد اعم است از اينكه در دست‌رس باشد و مثال زديم به جوجه و تخم مرغ و بچه شكار يا در دسترس نباشد و مثال زديم به شكارهاى بزرگ منافات ندارند، براى اينكه در كافى با ذكر سند تا احمد بن محمد و از او بطور رفع نقل مى‌كند كه امام (ع) در ذيل آيه‌(تَنالُهُ أَيْدِيكُمْ وَ رِماحُكُمْ) فرمود: مراد از دسترس بودن‌(تَنالُهُ أَيْدِيكُمْ) همان تخم و جوجه است، و مراد از رسيدن نيزه‌ها و رماحكم همان شكارهاى بزرگى است كه با دست صيد نمى‌شوند[٧].

و در تفسير عياشى به اسناد خود از حريز از امام ابى عبد اللَّه ٦ نقل كرده كه فرمود: اگر مرد محرم كبوترى را بكشد كفاره‌اش گوسفندى است، و اگر جوجه آن را بكشد كفاره‌اش شترى است، و اگر تخم مرغى را با پا لگد كرده و بشكند بر اوست يك درهم، كه آن را و آن گوسفند و شتر را در مكه و يا منا تصدق دهد، و اين همان قول خداست كه فرمود:

[١] تفسير عياشى ج ١ ص ٣٤٣ ح ١٩٣.

[٢] كافى ج ٤ ص ٣٩٦ ح ٢.

[٣] تهذيب الاحكام ج ٥ ص ٣٠٠ ح ٢٠.

[٤] تفسير عياشى ج ١ ص ٣٤٢ ح ١٩٢.

[٥] تفسير قمى ج ١ ص ١٨٢.

[٦] در المنثور ج ٢ ص ٣٢٧.

[٧] كافى ج ٤ ص ٣٩٧ ح ٤.