گفتار معصومين( ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٤ - ١٧ درس توحيد و خداشناسى
چهارمين وسيله كه باعث بقاى انسان است، تنفس است كه اگر دو دقيقه نفس كشيدن انسان قطع شود، مرگش حتمى است؛ چون مقاومت سلولهاى مغز انسان در مقابل كمبود اكسيژن، از تمام سلولهاى ديگر بدن كمتر است و حدّاكثر مقاومتش دو دقيقه است، انسان مقاومتش در برابر غذا زياد است تا جايى كه بعضى تا پنجاه روز بدون غذا مقاومت كردند، و در مقابل كمبود آب هم مىشود چند روز مقاومت كرد، اما در مقابل كمبود هوا، مقاومت بسيار اندك است.
على عليه السلام مىفرمايد ببينيد خداوند چه قدرتنمايى كرده و اين چهار دستگاه و ابزار مهم را با مصالح ارزان و كم اهميّت ساخته است.
از نظر ارزش مادّى نمىشود براى چشم قيمت گذاشت، شخصى نابينا حاضر است ميليونها تومان بدهد تا بينايى خود را به دست آورد، امّا اگر مواد اين چشم را بيرون بياوريم يك تكه چربى است و ارزش مادّى ندارد.
گوش از نظر شكل و دستگاه قيمتى ندارد فقط چند تكّه استخوان است اما از نظر شنوايى و بهرهبردارى از آن بسيار ارزشمند است.
زبان يك تكّه گوشت است، امّا اعجوبهاى است كه مىتواند جامعه و جهانى را اصلاح كند و يا ممكن است جهانى را بر هم بريزد. يكى از كارهاى مهمّ زبان، تكلّم است كه با فصاحت و بلاغت سخن مىگويد و باعث تعجّب انسان مىشود، علاوه بر اينكه كمك مؤثّرى به بلع غذا مىكند، در جويدن نيز نقش مهمّى دارد، مرتباً لقمه غذا را به زير دندانها هل مىدهد و بعد از خوردن غذا و فضاى دهن و دندانها را تميز مىكند، و در كنار زبان، خداوند «لبها» را هم در اختيار ما قرار داد كه نقش مؤثّرى در تكلّم دارند چون بسيارى از مقاطع حروف بوسيله لبها ادا مىشود؛ و حتى لبها كمك زيادى به جويدن غذا، و حفظ رطوبت دهان، و نوشيدن آب مىكند؛ در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم:
«إنَّ اللَّهَ تعالى يقولُ: يابْنَ آدَمَ إنْ نَازَعَكَ لِسَانُكَ فيما حَرَّمْتُ عَلَيْكَ فَقَدْ أعَنْتُكَ عَلَيْهِ