اين نكته اشاره دارد كه از همه ناتوان‌تر كسى است كه نتواند براى خودش برادرى كسب كند و عاجزتر از اين شخص هم كسى است كه دوستانى به دست آورده اما توان نگهدارى آنها را ندارد.

درباره داشتن دوست و اخوت و برادرى در اسلام بسيار تأكيد شده است؛ چرا كه انسان در زندگى مشكلات فراوانى اعم از مادّى و معنوى دارد و دوستان صميمى انسان را از لغزش‌ها حفظ مى‌كنند و مشاور خوبى براى انسان هستند، يك عقل، زياد خطا دارد امّا اگر عقل‌ها با هم جمع شوند خطا كم مى‌شود. انسان حبّ ذات دارد و عيب‌هاى خود را نمى‌بيند امّا دوست خوب، عيب‌هاى او را مى‌بيند و به او تذكّر مى‌دهد و باعث كمال او مى‌شود.

حس انزواطلبى كاملًا نكوهيده و ناپسند است. اساس اسلام بر اجتماع و زندگى گروهى است، چرا كه همان گونه كه‌

«الشَّاذُ مِنَ الْغَنَمِ لِلذّئْبِ‌

؛ خوراك گرگ، گوسفندان تك‌رو هستند»، همين‌طور

«الشّاذُ مِنَ النّاسِ لِلشَّيْطان‌

؛ خوراك شيطان هم انسان‌هاى تنها و گوشه‌گير هستند»، زود گمراه و آلوده به انواع گناهان مى‌شوند. اينكه حديث مى‌فرمايد كسى كه نتواند دوست پيدا كند شخص عاجزى است به خاطر اين است كه پيدا كردن دوست كار مشكلى است و اگر يك اصل در زندگى انسان رعايت شود مى‌تواند دوستان زيادى پيدا كند و آن اين است كه حاضر باشد آنچه براى خود مى‌خواهد براى ديگران هم بخواهد و آنچه براى خود مى‌پسندد براى ديگران هم بپسندد.

امام على عليه السلام دوست و برادر حقيقى را اين چنين توصيف مى‌كند:

«إنّ أخاكَ حَقّاً مَنْ غَفَرَ زَلّتك وسدّ خَلّتك وقبِلَ عُذْرَكَ وسَتَرَ عَوْرَتَكَ ونَفى‌ وَجَلَك وحَقّق أمَلَكَ؛

برادر حقيقى تو آن است كه از لغزشت درگذرد، نيازت را برآورد، پوزش تو را بپذيرد، عيبت را بپوشاند، ترس را از تو دور كند و آرزويت را برآورد». [١]

[١]. ميزان الحكمه، ج ١، ص ٥٤