او مأيوس نمى‌شد، و هر كس به در خانه او مى‌آمد نااميد باز نمى‌گشت؛ سه چيز را از خود رها كرده بود: مجادله در سخن، پرگويى، و دخالت در كارى كه به او مربوط نبود؛ و سه چيز را در مورد مردم رها كرده بود: كسى را مذمت نمى‌كرد، سرزنش نمى‌فرمود، و از لغزش‌ها و عيب‌هاى پنهانى مردم را به رويشان نمى‌آورد. [١]

خود پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله درباره الفت و دوستى دل‌هاى مردم جمله‌اى دارد خطاب به بنى‌عبدالمطلب كه مى‌فرمايد:

«يا بَني عَبْدِ الْمُطَّلِب، إنّكُمْ لَنْ تَسَعُوا النّاسَ بأمْوالِكُمْ، فالْقُوهُمْ بِطَلاقَةِ الوَجْهِ وَحُسْنِ البِشْرِ

؛ اى فرزندان عبدالمطلب: شما نمى‌توانيد با اموالتان دل‌هاى مردم را به خود جلب كنيد (چون سرمايه‌ها محدود است و خواسته‌هاى مردم نامحدود) لكن سرمايه‌اى به شما نشان مى‌دهم كه نامحدود است و فناناپذير و آن سرمايه اخلاق است (كه مى‌توان همه جا آن را مصرف كرد و تمام هم نمى‌شود و باعث جلب مردم مى‌شود)». [٢]

اگر بخواهيم در بين مردم جايگاهى پيدا كنيم راهى جز حسن خلق و جوشيدن با مردم و اظهار محبّت كردن با آنها نيست، خداوند در آيه ١٢٨ توبه پنج صفت براى پيامبر مى‌شمارد:

«لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَّحِيمٌ».

١. پيامبر از خود شماست و از ميان شما برخواسته است. ٢. دردهاى شما براى او درد است و دلسوز شما است. ٣. اصرار بر هدايت شما دارد. ٤. رئوف است. ٥. مهربان است و خطاهاى شما را مى‌بخشد.

چه خوب است كه اين اخلاق اسلامى امروز زنده شود و در هر مسلمان‌

[١]. معانى الاخبار، ص ٨٣، به نقل از تفسير نمونه، ج ٢٤، ص ٣٧٨

[٢]. كافى، ج ٢، ص ٨٤