گفتار معصومين( ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٨ - ٢٦ زنده كردن و ميراندن دل
زنان، بگو مگو كردن با احمق (تو مىگويى و او مىگويد و هرگز به راه نمىآيد) و همنشينى با مردگان؛ عرض شد: اى رسول خدا منظور از مردگان چيست؟
فرمود: هر توانگر خوشگذران». [١]
و همان حضرت به اباذر فرمود:
«إيّاكَ وَكَثْرَةَ الضَّحِكِ، فَإنَّهُ يُميتُ الْقَلْبَ؛
بپرهيز از خنديدن زياد، زيرا خنده زياد قلب را مىميراند». [٢]
٢. آنچه دل را زنده مىكند؛ باز هم روايات در اين زمينه فراوان است:
در همين حديث مورد بحث على عليه السلام به امام حسن عليه السلام مىفرمايد: دل خويش را با موعظه زنده كن.
و همان حضرت فرموده است:
«لِقاءُ أهْلِ الْخَير عِمارَةُ الْقَلْبِ
؛ ديدار اهل خير، مايه آبادانى دلهاست». [٣]
و باز امام على عليه السلام در وصيتش به امام حسن عليه السلام مىفرمايند:
«فَإِنِّي اوصيكَ بِتَقوَى اللَّهِ- أىْ بُنىّ- وَلُزُومِ أَمْرِهِ، وَعِمارَةِ قَلْبِكَ بِذِكْرِهِ
؛ اى فرزندم تو را به پرواى از خدا و پايبندى به فرمان او و آباد كردن دلت با ياد او سفارش مىكنم». [٤]
٣. قساوت قلب؛ عواملى كه باعث قساوت قلب مىشود فراوان است. از نجواهاى خداوند با موسى عليه السلام اين بود:
«يا موسى، لاتُطَوِّل فِى الدُّنيا أمَلَكَ فَيَقْسُو قَلْبُكَ، وَالْقاسى الْقَلْبِ مِنّى بَعيدٌ
؛ اى موسى در دنيا آرزوى خود را دراز مگردان، كه دلت سخت مىشود و انسان سخت دل از من دور است». [٥]
رسول خدا صلى الله عليه و آله مىفرمايند:
«لا تُكثِرِ الكلامَ بِغيرِ ذِكرِ اللَّهِ، فإنَّ كَثْرَةَ الكلامِ بغيرِ ذِكرِ اللَّهِ قَسْوَةُ القَلْبِ، إنَّ أَبْعَدَ الناسِ مِنَ اللَّهِ القَلْبُ القاسىِ
؛ در غير از ياد خدا
[١]. خصال باب الاربعه
[٢]. معانى الاخبار، ص ٣٣٥
[٣]. بحارالانوار، ج ٧٧، ص ٢٠٨
[٤]. نهج البلاغه، نامه ٣١
[٥]. كافى، ج ٣، ص ٣٢٩