پيدايش مذاهب - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٠ - جمع بندى مباحث نخستين انگيزه گرايش به مذهب
٢- مذهب عاملى براى تغذيه عواطف انسانى
افزايش آمار جنايات همگام با غلبه روح مادّىگرى و قساوتهايى كه از انسانهاى متمدّن عصر ما سر مىزند، انسانهايى كه به خاطر حفظ منافع خويش از هيچ گونه جنايتى باك ندارند و حتّى مىبينيم طبقه فاضله و افراد متفكّر جهان متمدّن نيز در مسير زشتترين اعمال خشونتآميزِ قدرتهاى بزرگ جهان گام بر مىدارند؛ اين ها روشنگر وضع دردناكى است كه از تحليل رفتن عواطف انسانى، دامنگير اجتماعات انسانى شده است.
ما در دستورات مذهبى حتّى در زمينه جنگها مطالبى مىبينيم كه هيچ يك از آنها در جهان امروز كه پيوندهايش شكل مادّى به خود گرفته رعايت نمىشود. در مادّىگرى عاطفه انسانى، حمايت از مظلوم، ايثار، گذشت، فداكارى و مانند اينها مفهومى ندارد و آن چه در مسير منافع مادّى افراد و ملّتها نيست محكوم به فنا است.
مذهب است كه اين ارزشها را زنده نگاه مىدارد و در برابر يك سلسله نتايج معنوى كه براى آنها اهمّيّت زيادى قائل است، پيروان خود را به تحقّق بخشيدن به اين مسائل انسانى دعوت مىكند.
يك فرد مادّى دليلى نمىبيند كه به عنوان مثال از حقوق كلانى كه در يك كارخانه بمبسازى به او مىدهند، صرفنظر كرده و به خاطر رعايت اصول انسانى با حقوق كمترى در يك كارخانه داروسازى كار كند؛ ولى اين گذشت براى يك فرد مذهبى كاملًا قابل توجيه است. به گفته بعضى از دانشمندان اگر خدا از جهان انسانيّت برداشته شود، توحّش و بربريّتى بر آن سايه مىافكند كه حتّى تصوّر آن وحشتناك است. علايم و نشانههاى اين توحّش را هماكنون با چشم خودمان مىتوانيم مشاهده كنيم.