(آيه ١١٢)- كوتاهى عمر اين جهان: در تعقيب آيات گذشته در اينجا نوعى ديگر از مجازاتهاى روانى دوزخيان كه به صورت سرزنشهاى الهى است مطرح شده؛ نخست مى‌گويد: در آن روز خداوند آنها را مخاطب قرار داده «مى‌گويد: چند سال در روى زمين توقف (و زندگى) كرديد»؟ (قالَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِي الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ).

(آيه ١١٣)- اما آنها در اين مقايسه زندگى دنيا را به قدرى كوتاه مى‌بينند كه «در پاسخ مى‌گويند: ما تنها به اندازه يك روز، يا (حتى كمتر از آن) به اندازه بعضى از يك روز، در دنيا توقف داشتيم» (قالُوا لَبِثْنا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ).

در حقيقت عمرهاى طولانى در دنيا گويى لحظه‌هاى زود گذرى هستند در برابر زندگى آخرت، كه هم نعمتهايش جاويدان است و هم مجازاتهايش نامحدود.

سپس براى تأكيد سخن خود، يا براى اين كه پاسخ دقيقترى گفته باشند، عرض مى‌كنند: خداوندا! «از آنها كه مى‌توانند بشمارند بپرس»! (فَسْئَلِ الْعادِّينَ).

(آيه ١١٤)- اينجاست كه خداوند به عنوان سر زنش و توبيخ به آنها «مى‌گويد:

(آرى) شما مقدار كمى (در دنيا) توقف كرديد اگر مى‌دانستيد» (قالَ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا لَوْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ).

(آيه ١١٥)- در اين آيه از راهى ديگر، راهى بسيار مؤثر و آموزنده براى بيدار ساختن اين گروه وارد بحث مى‌شود و مى‌گويد: «آيا گمان كرديد كه ما شما را بيهوده آفريده‌ايم، و به سوى ما بازگشت نخواهيد كرد»؟! (أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَ أَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُونَ).

اين جمله كوتاه و پر معنى يكى از زنده‌ترين دلائل رستاخيز و حساب و جزاى اعمال را بيان مى‌كند، و آن اين كه اگر راستى قيامت و معادى در كار نباشد زندگى دنيا عبث و بيهوده خواهد بود، زيرا زندگى اين جهان با تمام مشكلاتى كه دارد و با اين همه تشكيلات و مقدمات و برنامه‌هايى كه خدا براى آن چيده است اگر صرفا براى همين چند روز باشد بسيار پوچ و بى‌معنى مى‌باشد.

(آيه ١١٦)- و از آنجا كه اين گفتار يعنى عبث نبودن خلقت، سخن مهمى‌