برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢٨ - اعجاز قرآن از دريچه علم غيب!

دوم: تكثير نسل انسان و انتشار فرزندان آدم در سراسر روى زمين است.

(آيه ٢١)- اين آيه نيز بخش ديگرى از آيات انفسى را كه در مرحله بعد از آفرينش انسان قرار دارد مطرح كرده، مى‌فرمايد: «و از نشانه‌هاى او اين كه همسرانى از جنس خودتان براى شما آفريد تا در كنار آنها آرامش يابيد» (وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً لِتَسْكُنُوا إِلَيْها).

و از آنجا كه ادامه اين پيوند در ميان همسران، نياز به يك جاذبه و كشش قلبى و روحانى دارد به دنبال آن اضافه مى‌كند: «و در ميان شما مودّت و رحمت قرار داد» (وَ جَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً).

و در پايان آيه براى تأكيد بيشتر مى‌فرمايد: «در اين نشانه‌هايى است براى گروهى كه تفكّر مى‌كنند» (إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ).

و از اينجا مى‌توان نتيجه گرفت آنها كه پشت پا به اين سنت الهى مى‌زنند وجود ناقصى دارند، چرا كه يك مرحله تكاملى آنها متوقف شده مگر آن كه به راستى شرايط خاص و ضرورتى ايجاب تجرّد كند.

(آيه ٢٢)- اين آيه معجونى از آيات آفاقى و انفسى است: نخست به مسأله خلقت آسمانها و زمين اشاره كرده، مى‌گويد: «از نشانه‌هاى بزرگ خدا آفرينش آسمانها و زمين است» (وَ مِنْ آياتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ).

آسمانها با آن همه كرات، با آن همه منظومه‌ها و كهكشانها، آسمانهايى كه انديشه بلند پرواز انسان از درك عظمت آن عاجز و فكر از مطالعه آن خسته مى‌شود و هر قدر علم و دانش انسان پيش مى‌رود نكته‌هاى تازه‌اى از عظمتش آشكار مى‌گردد.

سپس سخن را به يكى از آيات بزرگ انفسى منتقل ساخته، مى‌گويد:

«و اختلاف زبانها و رنگهاى شما» نيز از آيات عظمت اوست! (وَ اخْتِلافُ أَلْسِنَتِكُمْ وَ أَلْوانِكُمْ).

كه براى سازمان يافتن اجتماع بشر خداوند صداها و رنگها را مختلف قرار داده است و همچنين زبانها و نژادها را.