برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٣ - فضيلت تلاوت سوره

«و خداوند هرگز به بندگان ظلم و ستم نمى‌كند» (وَ أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ).

نه كسى را بى‌جهت كيفر مى‌دهد، و نه بر ميزان مجازات كسى بدون دليل مى‌افزايد، و برنامه او عدالت محض و محض عدالت است.

(آيه ١١)- آنها كه بر لب پرتگاه كفرند! در آيات گذشته سخن از دو گروه در ميان بود گروه پيروان گمراه، و رهبران گمراه كننده، اما در اينجا سخن از گروه سومى است كه همان افراد ضعيف الايمان هستند.

قرآن در توصيف اين گروه چنين مى‌گويد: «و بعضى از مردم خدا را تنها با زبان مى‌پرستند» اما ايمان قلبى آنها بسيار سطحى و ضعيف است‌ (وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلى‌ حَرْفٍ). و با كوچكترين چيزى ايمانشان بر باد فنا مى‌رود.

سپس قرآن به تشريح تزلزل ايمان آنها پرداخته، مى‌گويد: «پس آنها چنانند كه اگر (دنيا به آنها رو كند و نفع و) خيرى به آنان برسد حالت اطمينان پيدا مى‌كنند! (و آن را دليل بر حقانيت اسلام مى‌گيرند) اما اگر به وسيله گرفتاريها و پريشانى و سلب نعمت مورد آزمايش قرار گيرند دگرگون مى‌شوند» و به كفر رو مى‌آورند! (فَإِنْ أَصابَهُ خَيْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ وَ إِنْ أَصابَتْهُ فِتْنَةٌ انْقَلَبَ عَلى‌ وَجْهِهِ).

گوئى آنها دين و ايمان را به عنوان يك وسيله نيل به ماديان پذيرفته‌اند كه اگر اين هدف تأمين شد دين را حق مى‌دانند و گر نه بى‌اساس! و در پايان آيه اضافه مى‌كند: و به اين ترتيب «آنها هم دنيا را از دست داده‌اند و هم آخرت را» (خَسِرَ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةَ).

و «اين همان خسران و زيان آشكار است» كه انسان هم دينش بر باد رود و هم دنيايش‌ (ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ).

(آيه ١٢)- اين آيه به عقيده شرك آلود اين گروه مخصوصا بعد از انحراف از توحيد و ايمان به خدا اشاره كرده، مى‌گويد: «او جز خدا كسى را مى‌خواند كه نه زيانى مى‌تواند به او برساند و نه سودى» (يَدْعُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَضُرُّهُ وَ ما لا يَنْفَعُهُ).

اگر دليل معيار حقانيت دين را اقبال و ادبار دنيا مى‌گيرد، پس چرا به سراغ‌