برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧ - جنبههاى آموزنده اين داستان
رَبِّكَ ثَواباً وَ خَيْرٌ أَمَلًا).
مفهوم «باقيات صالحات» آن چنان وسيع و گسترده است كه هر فكر و ايده و گفتار و كردار صالح و شايستهاى كه طبعا باقى مىماند و اثرات و بركاتش در اختيار افراد و جوامع قرار مىگيرد شامل مىشود.
(آيه ٤٧)- واى بر ما اين چه كتابى است! از آنجا كه در آيات گذشته سخن از انسان خود خواه و مغرورى به ميان آمد كه به خاطر غرورش معاد و رستاخيز را انكار كرد به دنبال آن، در اينجا مشروحى از چگونگى قيامت را در سه مرحله مطرح مىكند: مرحله قبل از رستاخيز انسانها، و مرحله رستاخيز، و قسمتى از مرحله بعد.
نخست مىگويد: به خاطر بياوريد «روزى را كه (نظام جهان هستى به عنوان مقدمهاى براى نظام نوين در هم فرو مىريزد) كوهها را به حركت در مىآوريم، و (همه موانع سطح زمين از ميان مىرود، به گونهاى كه) زمين را صاف و همه چيز را در آن نمايان مىبينى» (وَ يَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبالَ وَ تَرَى الْأَرْضَ بارِزَةً).
اين قسمت از آيات به حوادثى كه در آستانه رستاخيز رخ مىدهد اشاره مىكند، اين حوادث بسيار زياد است كه مخصوصا در سورههاى كوتاه آخر قرآن فراوان به چشم مىخورد، و به عنوان «اشراط السّاعة» (نشانههاى قيامت) ناميده مىشود.
بعد اضافه مىكند: «ما همه آنها را در اين هنگام محشور مىكنيم به گونهاى كه حتى يك نفر را ترك نخواهيم گفت» (وَ حَشَرْناهُمْ فَلَمْ نُغادِرْ مِنْهُمْ أَحَداً).
جمله فوق تأكيدى است بر اين حقيقت كه «معاد» يك حكم عمومى و همگانى است و هيچ كس از آن مستثنى نخواهد بود.
(آيه ٤٨)- اين آيه در باره چگونگى رستاخيز انسانها مىگويد: «آنها همه در يك صف به پروردگارت عرضه مىشوند» (وَ عُرِضُوا عَلى رَبِّكَ صَفًّا).
اين تعبير ممكن است اشاره به آن باشد كه هر گروهى از مردم كه عقيده واحد يا عمل مشابهى دارند در يك صف قرار مىگيرند، و يا اين كه همگى بدون هيچ گونه تفاوت و امتياز در يك صف قرار خواهند گرفت.