برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٠ - فضيلت تلاوت سوره

در حقيقت اين سه گروه، بتها، و پرستش كنندگان بتها، و لشكريان شيطان كه دلالان اين گناه و انحراف بودند، همگى در دوزخ جمع مى‌شوند، اما با اين صورت كه آنها را يكى پس از ديگرى آن مى‌افكنند.

(آيه ٩٦)- ولى سخن به اينجا پايان نمى‌گيرد بلكه به دنبال آن صحنه‌اى از نزاع و جدال اين سه گروه دوزخى را مجسم مى‌سازد:

«آنها در جهنم به مخاصمه و جدال پرداخته، مى‌گويند» (قالُوا وَ هُمْ فِيها يَخْتَصِمُونَ).

(آيه ٩٧)- آرى! عابدان گمراه مى‌گويند: «به خدا سوگند ما در گمراهى آشكارى بوديم» (تَاللَّهِ إِنْ كُنَّا لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ).

(آيه ٩٨)- «زيرا شما معبودان دروغين را با پروردگار عالميان برابر مى‌پنداشتيم»! (إِذْ نُسَوِّيكُمْ بِرَبِّ الْعالَمِينَ).

(آيه ٩٩)- «اما هيچ كس ما را گمراه نكرد مگر مجرمان» (وَ ما أَضَلَّنا إِلَّا الْمُجْرِمُونَ).

همان مجرمانى كه رؤساى جامعه ما بودند و براى حفظ منافع خويش ما را به اين راه كشاندند و بد بخت كردند.

(آيه ١٠٠)- ولى افسوس كه امروز «شفاعت كنندگانى براى ما وجود ندارد» (فَما لَنا مِنْ شافِعِينَ).

(آيه ١٠١)- «و نه دوست گرم و پر محبتى» كه بتواند ما را يارى كند (وَ لا صَدِيقٍ حَمِيمٍ).

خلاصه نه معبودان به شفاعت ما مى‌پردازند، آن چنانكه ما در دنيا مى‌پنداشتيم، و نه دوستان قدرت يارى ما را دارند.

(آيه ١٠٢)- اما به زودى متوجه اين واقعيت مى‌شوند كه نه تأسف در آنجا سودى دارد و نه آنجا دار عمل و جبران است، از اين رو، آرزوى بازگشت به دنيا مى‌كنند و مى‌گويند: «اى كاش بار ديگر (به دنيا) باز گرديم و از مؤمنان باشيم» (فَلَوْ أَنَّ لَنا كَرَّةً فَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ).