استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٣٢ - قسامه

سؤال ١٥٥٢- اگر مقتولى در شارع عام يا در مكانهايى كه محلّ رفت و آمد عمومى است به صورت مجهول الهويّه كشف شود و در مقام بررسى و تحقيقات در محاكم قضايى از جهت استناد عمل مجرمانه قتل نسبت به شخصى با وجود قرائن ظنّيّه از موارد لوث تشخيص داده شود و براى مقتول ولىّ دمى شناخته نشود، اجراى قسامه با چه شخصى است؟ اگر با ولىّ امر مسلمين است به چه كيفيّت؟

جواب: حاكم شرع ولىّ او محسوب مى‌شود و با وجود لوث، مورد قسامه است.

سؤال ١٥٥٣- در يك منازعه دسته جمعى بر اثر اصابت سنگ به ناحيه سر شخصى، وى به قتل مى‌رسد، على رغم انكار متّهم، به لحاظ وجود قرائن ظنيّه شخصى، با اجراى مراسم قسامه به وسيله اولياى دم، متّهم به قصاص نفس محكوم مى‌شود. به لحاظ عدم رعايت تشريفات محاكمه و دادرسى، حكم صادره در ديوان‌عالى كشور نقض مى‌شود. شعبه ديگر دادگاه، دلايل موجود در پرونده را مفيد علم قطعى دانسته و متّهم را به قصاص نفس محكوم مى‌نمايد. حكم صادره در ديوان‌عالى كشور تأييد و پس از استيذان، حين اجراى حكم، فرزند متّهم اقرار به قتل مى‌نمايد و مى‌گويد كه مى‌خواسته شخص ديگرى را كه يكى از بستگانش را به سختى مجروح كرده است، با سنگ مضروب نمايد؛ ولى سنگ به مقتول كه در مجاورت شخص مورد نظر بوده، برخورد كرده است. اينك با فرض اين كه عمل هر دو نفر (شخصى كه ابتدا محكوم به قصاص شد و مُقِرّ) در صورت انتساب قتل به هر كدام، نوعاً كشنده باشد و ادّعاى مقرّ مبنى بر اين كه قصد زدن شخص ديگرى را داشته، با توجّه به اوضاع و احوال قضيّه، مقرون به صحّت باشد و با توجّه به اين كه اولياى دم با اعلام نظر خود مبنى بر اين كه قتل به وسيله اوّلى صورت پذيرفته، على رغم اصرار دادگاه در اعلام شكايت عليه يكى از دو نفر، عليه هيچ كدام از اين دو بطور منجّز اعلام شكايت ننموده بلكه اعلام داشته‌اند، از هر كدام كه دادگاه او را قاتل تشخيص دهد، شاكى و تقاضاى قصاص‌