استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٣ - اوقات نمازهاى پنجگانه
آقايان مورد اعتماد در قم نيز همين كار را در وقت ديگرى انجام داده بودند و نتيجه آن نيز همين بود. بنابراين عقيده ما اين است كه آنچه اخيراً مورد عمل قرار گرفته، كه وقت اذان صبح را حدود ١٠ دقيقه عقب كشيدهاند، و با توجّه به اين كه حدود ٥ دقيقه نيز اذان طول مىكشد، بعد از پايان اذان وقت نماز صبح داخل شده است و قبل از آن مشكل است.
سؤال ١٣٨- شخص مكلّفى ٥ دقيقه مانده به اوّل غروب شرعى مىخواهد نماز ظهر و عصر را بجا آورد، با احتساب يك دقيقه براى هر ركعت، ٤ دقيقه اوّل را نماز ظهر بجا مىآورد، منتها در نماز ظهر به دليل شكّ بين ٣ و ٤ احتياج به نماز احتياط جهت تكميل نماز ظهر اقامه شده دارد، آيا يك دقيقه باقيمانده را نماز عصر بخواند، يا صرف نماز احتياطى مكمّل ظهر نمايد؟
جواب: نماز عصر را بجا آورد و نماز ظهر را قضا كند.
سؤال ١٣٩- تعدادى از پرسنل شركت فولاد آلياژ ايران، براى آموزش فنى، مدّتى به كشورهاى اروپايى مىروند، در مناطق شمالى اروپا، واقع در بالاى مدار قطبى، از ٢٦ ماه مه (٥ خرداد) تا ١٨ ژوئيه (٢٧ تير) خورشيد در آسمان غروب نمىكند، در ٢١ ژوئن در «ماپاراند» واقع در خليج «بوتينا»، طول روز ٢٣ ساعت و در «آكين»، در منتها اليه جنوب، ١٧ ساعت مىباشد. تكليف نماز و روزه اين برادران در اين ايّام چيست؟
جواب: در مناطقى كه خورشيد غروب نمىكند، يا طول روز بسيار زياد و خارج از متعارف مناطق مختلف دنياست، بايد بر طبق مناطق معتدله در آن فصل از سال عمل كنند؛ يعنى اگر در مناطق معتدله (روى همان خطّ نصف النهار) روزها در آن موقع ١٤ ساعت است و شبها ١٠ ساعت، به همان صورت نماز و روزه خود را تنظيم كنند؛ شرح بيشتر درباره اين موضوع را در كتاب «معراج، شقّ القمر، عبادت در قطبين» نوشتهايم.