استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٤ - فصل سى و هشتم احكام وقف
زياد عمل شود، تغيير وضع قبرستان به شكلى كه نوشتهايد، مانعى ندارد.
سؤال ١٢٧١- مطابق تبصره ٦ ماده ٩٦ قانون شهرداريها، كوچهها و پيادهروها و خيابانها و گورستانهاى عمومى ملك عمومى محسوب شده و در مالكيّت شهردارى قرار دارد؛ شهردارى به علّت متروكه شدن گورستان، مقدارى از آن را طبق ضوابط قانونى به افراد واجد شرايط واگذار نموده است، با عنايت به اين كه دليلى بر وقفيّت زمين گورستان نيست، بفرماييد كه اراضى مذكور وقف است، يا مالكيّت شهردارى طبق قانون فوق صحيح است؟
جواب: هرگاه زمين مزبور سابقه ملكى نداشته باشد، يا احتمال موات بودن آن از روز اوّل برود حكم وقف بر آن جارى نمىشود؛ امّا اگر سابقه ملكيّت داشته و براى قبرستان واگذار شده است حكم وقف بر آن جارى است.
سؤال ١٢٧٢- در روستاى ما قبرستانى وجود داشته كه اكنون محو شده است؛ زيرا در آن محل خانه ساخته و قبرها را ويران كردهاند، قبر پدربزرگ ما در آنجا بوده و حال اثرى از آن نيست، آيا مىتوانيم در قبرستان جديد سنگى به عنوان يادبود بگذاريم تا مردم بر آن فاتحه قرائت كنند؟
جواب: اگر قبرستان جديد در زمين وقف قرار داده شده است نمىتوانيد اين كار را كنيد و اگر در زمين موات است مانعى ندارد.
سؤال ١٢٧٣- قطعه زمينى حدود صد سال پيش جهت دفن اموات مسلمين تعيين و اموات در آن دفن شدند؛ ولى اكنون بيش از پنجاه سال است ميّتى در آن دفن نمىشود. طبق شياع موجود در محل و فتواى بعضى از مراجع معظّم تقليد قبرستان مورد نظر وقف مىباشد، ولى واقف آن مشخّص نيست؛ در قسمتى از قبرستان در سالهاى گذشته مدرسه احداث گرديده است، حال با توجّه به اين كه گورستان موقوفه متروكه گرديده و آثار قبور از بين رفته است و با عنايت به نياز اهالى به مسجد، جهت انجام فرايض الهى، آيا اهالى مىتوانند در گورستان مذكور يك باب مسجد احداث نمايند؟