استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٣٨ - مسائل متفرّقه قصاص

نداريم. آنها مستحقّ قصاص هستند نه مستحقّ زندان، و نگهدارى آنها در زندانها، مخصوصاً براى مدّت طولانى خلاف شرع است، بايد با وثيقه كافى آزاد شوند تا در مورد آنها تصميم‌گيرى شود. در اين گونه مسائل كه ارتباط با زندگى و حيات گروه عظيمى دارد بايد بعد از مطالعه و بررسى، قاطعانه تصميم گرفت و آن را اجرا كرد و متأسّفانه تا كنون در اين امر كوتاهى شده كه حقير شاهد و ناظر بعضى موارد اسفبار آن بوده‌ام و كراراً در اين باره از ما استفتا كرده‌اند و عدم مشروعيّت آن را (جز در موارد استثنايى) يادآور شده‌ايم.

سؤال ١٥٦٦- در فرض سؤال فوق در صورتى كه تأخير به خاطر تساهل و تسامح يا صغير بودن اولياى دم باشد چطور؟

جواب: در صورتى كه انتظار قصاص به خاطر كوتاهى اولياى دم است؛ مانند عدم مراجعه، يا عدم اقدام براى پرداخت فاضل ديه و امثال آن، با داشتن تمكّن مالى، نگهدارى مجرمان در زندان به هيچ وجه معقول نيست و با هيچ يك از موازين فقهى نمى‌سازد؛ بلكه بايد پس از اتمام حجّت با اولياى دم، مجرم را با اخذ وثيقه كافى (و احياناً كفيل لازم) آزاد كرد و در انتظار اقدام صاحبان حق بود. و در صورتى كه انتظار قصاص به خاطر عدم توانايى اولياى دم بر پرداخت فاضل ديه و مانند آن است در اين گونه موارد نه ضرورتى دارد كه از بيت المال فاضل ديه را بپردازند (مگر در مواردى استثنايى كه قصاص با نظم اجتماعى مسلمين ارتباط پيدا كرده باشد) و نه مى‌توان مجرم را در زندان، براى مدّت طولانى، نگهدارى كرد؛ بلكه بايد به همان گونه كه در بالا گفته شد عمل شود. و در مواردى كه تأخير حكم قصاص به خاطر اين است كه پاى صغير در ميان است، در اين گونه موارد با توجّه به اين كه غالباً غبطه صغير در گرفتن ديه است نه قصاص، اولياى صغير بايد از اين راه وارد شوند و در نهايت مجرم آزاد گردد و در فرض نادر كه قصاص غبطه صغير است، بايد مطابق آن عمل نمود.